Γυναίκα κάθεται με κλειστά μάτια σε κίτρινο καναπέ στο σπίτι

Nettle: Μπορεί μια συσκευή εγκεφαλικής διέγερσης να βοηθήσει στην PMDD;

Μια κορδέλα με ηλεκτρόδια, φορεμένη στο κεφάλι στο σπίτι, φιλοδοξεί να προσφέρει έναν διαφορετικό τρόπο αντιμετώπισης συμπτωμάτων που εμφανίζονται πριν από την περίοδο. Η βρετανική Samphire Neuroscience αναπτύσσει το Nettle, μια συσκευή μη επεμβατικής εγκεφαλικής διέγερσης, και στρέφει πλέον την προσοχή της στην προεμμηνορροϊκή δυσφορική διαταραχή, γνωστή ως PMDD.

Σύμφωνα με νέο ρεπορτάζ του IEEE Spectrum, η εταιρεία ανακοίνωσε στις 5 Νοεμβρίου διεύρυνση της χρήσης της συσκευής στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη διαχείριση συμπτωμάτων άγχους που συνδέονται με την PMDD. Το δημοσίευμα αναφέρεται σε μελέτη με δεδομένα από 42 συμμετέχουσες, τα αποτελέσματα της οποίας δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί με αξιολόγηση από ομοτίμους. Πηγή: IEEE Spectrum

Η είδηση έχει ενδιαφέρον για μια κατάσταση που μπορεί να επηρεάζει σοβαρά την καθημερινότητα. Για να αξιολογηθεί, όμως, χρειάζεται να ξεχωρίσουμε τη συσκευή, την ένδειξη χρήσης της και την ισχύ των κλινικών δεδομένων.

Η PMDD δεν είναι απλώς μια δύσκολη ημέρα πριν από την περίοδο

Η προεμμηνορροϊκή δυσφορική διαταραχή μπορεί να προκαλεί έντονο άγχος, ευερεθιστότητα, καταθλιπτική διάθεση και σωματικά συμπτώματα. Όπως εξηγεί το βρετανικό NHS, τα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται μία έως δύο εβδομάδες πριν από την περίοδο και υποχωρούν λίγες ημέρες μετά την έναρξή της.

Η ένταση και η επίδρασή τους στην εργασία, στις σχέσεις και στην κοινωνική ζωή τη διαφοροποιούν από πιο ήπιες προεμμηνορροϊκές ενοχλήσεις. Η καταγραφή συμπτωμάτων για τουλάχιστον δύο κύκλους μπορεί να βοηθήσει την κλινική αξιολόγηση. Πηγή: NHS

Αυτή η κυκλικότητα δυσκολεύει και την έρευνα. Μια μέτρηση σε μία μόνο χρονική στιγμή δεν περιγράφει απαραίτητα την εμπειρία ολόκληρου του μήνα. Για να κριθεί μια παρέμβαση, χρειάζεται να εξεταστεί πότε εμφανίζεται η βελτίωση, πόσο διαρκεί και αν επαναλαμβάνεται σε επόμενους κύκλους.

Εξίσου σημαντικό είναι να μη συγχέονται διαφορετικές καταστάσεις. Ο πόνος της περιόδου, το προεμμηνορροϊκό σύνδρομο και η PMDD έχουν σημεία επαφής, αλλά ένα θετικό αποτέλεσμα στη μία κατηγορία δεν αποδεικνύει αυτομάτως αποτελεσματικότητα στις υπόλοιπες.

Πώς λειτουργεί η προσέγγιση της Samphire

Η τεχνολογία ονομάζεται διακρανιακή διέγερση με συνεχές ρεύμα, ή tDCS. Χρησιμοποιεί ασθενές ηλεκτρικό ρεύμα μέσω ηλεκτροδίων στο τριχωτό της κεφαλής, με στόχο να επηρεάσει τη διεγερσιμότητα του εγκεφαλικού φλοιού. Πρόκειται για μορφή νευροδιέγερσης που μελετάται για διαφορετικές εφαρμογές. Πηγή: επιστημονική επισκόπηση στο PubMed

Στη δημοσιευμένη δοκιμή του Nettle για πόνο περιόδου και προεμμηνορροϊκά συμπτώματα, η συσκευή χρησιμοποιήθηκε με τέσσερα ηλεκτρόδια και έλεγχο μέσω εφαρμογής. Η παρέμβαση στόχευε περιοχές που συνδέονται με τη ρύθμιση της διάθεσης και την επεξεργασία του πόνου. Πηγή: International Journal of Women’s Health

Η δυνατότητα χρήσης στο σπίτι είναι πρακτικά ελκυστική: περιορίζει την ανάγκη επαναλαμβανόμενων μετακινήσεων σε κλινική. Δημιουργεί, όμως, και απαιτήσεις για σαφείς οδηγίες, σωστή εφαρμογή και παρακολούθηση.

Το ότι μια μέθοδος δεν απαιτεί χειρουργείο ή φάρμακο δεν αρκεί για να γνωρίζουμε πόσο αποτελεσματική είναι. Η απάντηση εξαρτάται από το συγκεκριμένο προϊόν, τον πληθυσμό που μελετήθηκε και το σύμπτωμα που αξιολογείται.

Τι γνωρίζουμε για τη μελέτη στην PMDD

Το μητρώο κλινικών μελετών ISRCTN περιγράφει την έρευνα με χορηγό το Queen Mary University of London ως ολοκληρωμένη και με μη τυχαιοποιημένη κατανομή σε ενεργή ή εικονική διέγερση. Προβλέπει αξιολόγηση άγχους, καταθλιπτικών συμπτωμάτων και συναισθηματικής ρύθμισης κατά τη διάρκεια διαδοχικών κύκλων. Πηγή: ISRCTN30702519

Η εικονική παρέμβαση, γνωστή ως «sham», χρησιμοποιείται ως ομάδα σύγκρισης. Βοηθά να εξεταστεί αν η αλλαγή σχετίζεται με την ενεργή διέγερση και όχι μόνο με την προσδοκία βελτίωσης ή άλλους παράγοντες της συμμετοχής σε μια μελέτη.

Η απουσία τυχαιοποίησης αποτελεί περιορισμό: οι ομάδες μπορεί να διαφέρουν εξαρχής με τρόπους που επηρεάζουν το αποτέλεσμα. Αυτό δεν ακυρώνει την έρευνα, αλλά απαιτεί προσεκτικότερη ερμηνεία.

Το IEEE Spectrum αναφέρει διαφορά στα συμπτώματα άγχους μετά τον πρώτο μήνα, αλλά όχι παρατηρήσιμη διαφορά στα καταθλιπτικά συμπτώματα μεταξύ ενεργής και εικονικής παρέμβασης. Αναφέρει επίσης ότι τα αποτελέσματα έχουν υποβληθεί για επιστημονική αξιολόγηση. Πηγή: IEEE Spectrum

Επομένως, το διαθέσιμο μήνυμα αφορά πιθανό όφελος σε συγκεκριμένο πεδίο συμπτωμάτων. Δεν τεκμηριώνει συνολική αντιμετώπιση της PMDD ή υπεροχή έναντι καθιερωμένων θεραπειών.

Η άλλη δοκιμή και το αποτέλεσμα που χρειάζεται προσοχή

Υπάρχει ήδη μια διαφορετική, δημοσιευμένη τυχαιοποιημένη δοκιμή με 40 συμμετέχουσες, για πρωτοπαθή δυσμηνόρροια και προεμμηνορροϊκό σύνδρομο.

Στην κύρια ανάλυση για τον πόνο δεν διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά στην εξέλιξη των δύο ομάδων. Ο πόνος μειώθηκε με τον χρόνο τόσο στην ενεργή όσο και στην εικονική παρέμβαση. Διερευνητικές αναλύσεις έδειξαν ενδείξεις βελτίωσης σε ορισμένες ψυχολογικές παραμέτρους.

Δεν αναφέρθηκαν σοβαρά ανεπιθύμητα συμβάντα, ενώ οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν ήπιες. Τρεις συγγραφείς δήλωσαν εργασιακή και μετοχική σχέση με τη Samphire· σύμφωνα με τη δημοσίευση, δεν συμμετείχαν στη συλλογή δεδομένων, στην αξιολόγηση αποτελεσμάτων ή στη στατιστική ανάλυση. Πηγή: δημοσιευμένη κλινική δοκιμή

Η διάκριση ανάμεσα σε βελτίωση μέσα σε μια ομάδα και σε πλεονέκτημα απέναντι στην ομάδα σύγκρισης είναι καθοριστική. Το πρώτο δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι η συσκευή προκάλεσε τη βελτίωση.

Παράλληλα, μια μικρή δοκιμή δεν αρκεί για να αποτυπώσει σπάνιες ανεπιθύμητες ενέργειες ή την αποτελεσματικότητα μακροχρόνιας χρήσης. Τα ενθαρρυντικά ευρήματα αποτελούν λόγο για περαιτέρω έρευνα, όχι υποκατάστατό της.

Η ασάφεια γύρω από τη νέα ένδειξη

Κατά τον έλεγχο των διαθέσιμων πηγών προέκυψε μια ασυμφωνία. Το νέο δημοσίευμα του IEEE περιγράφει διεύρυνση της ένδειξης για συμπτώματα άγχους της PMDD. Ωστόσο, εταιρική σελίδα υποστήριξης που ήταν διαθέσιμη στην αναζήτηση εξακολουθούσε να αναφέρει ότι η επίσημη θεραπευτική ένδειξη για PMDD βρισκόταν υπό αξιολόγηση. Πηγές: IEEE Spectrum, Samphire Neuroscience

Αυτό μπορεί να οφείλεται σε καθυστέρηση ενημέρωσης της ιστοσελίδας. Δεν εντοπίστηκε, όμως, στο υλικό που εξετάστηκε το νέο επίσημο έγγραφο με την ακριβή διατύπωση της ένδειξης. Η εξέλιξη παρουσιάζεται συνεπώς ως εταιρική ανακοίνωση που μεταφέρει το IEEE, με αυτή την επιφύλαξη.

Η ακρίβεια εδώ έχει ουσία. Μια ένδειξη για τη διαχείριση συγκεκριμένων συμπτωμάτων δεν πρέπει να μετατρέπεται σε γενικό ισχυρισμό ότι μια συσκευή «θεραπεύει την PMDD».

Μια πιθανή επιλογή, μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο φροντίδας

Η PMDD διαθέτει ήδη θεραπευτικές επιλογές. Το NHS αναφέρει, μεταξύ άλλων, αντικαταθλιπτικά της κατηγορίας SSRI, ορμονικές παρεμβάσεις και γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία. Η επιλογή εξαρτάται από την κλινική εικόνα και τις ανάγκες κάθε ανθρώπου. Πηγή: NHS

Η εμφάνιση μιας νέας συσκευής δεν αποτελεί λόγο διακοπής μιας αγωγής χωρίς συνεννόηση με τον θεράποντα. Για κάποιον που εξετάζει τη νευροδιέγερση, τα χρήσιμα ερωτήματα αφορούν την καταλληλότητα, τις αντενδείξεις, την υποστήριξη και το αναμενόμενο όφελος.

Το Nettle φέρνει στο προσκήνιο μια ενδιαφέρουσα ερευνητική κατεύθυνση. Η επόμενη ουσιαστική εξέλιξη θα είναι η πλήρης δημοσίευση της μελέτης PMDD και η επιβεβαίωση των ευρημάτων σε μεγαλύτερες, αυστηρά σχεδιασμένες δοκιμές. Εκεί θα φανεί σε ποιους μπορεί να βοηθήσει, πόσο και για πόσο διάστημα.

Πηγές

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ