Ο πύραυλος Vulcan ανεβαίνει στον γαλάζιο ουρανό πάνω από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ, μεταφέροντας 40 δορυφόρους Amazon Leo.

Ο Vulcan χάθηκε με 40 δορυφόρους της Amazon. Άλλες 37 εκτοξεύσεις περιμένουν

Η απελευθέρωση των 40 δορυφόρων της Amazon επρόκειτο να αρχίσει περίπου 70 λεπτά μετά την απογείωση. Στο δέκατο λεπτό, όμως, η πτήση είχε ήδη παρουσιάσει πρόβλημα. Την Κυριακή 15 Νοεμβρίου, ο πύραυλος Vulcan της United Launch Alliance (ULA) απογειώθηκε από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ με το μεγαλύτερο φορτίο που είχε συγκεντρώσει μέχρι σήμερα το Amazon Leo για μία εκτόξευση. Κανένας από τους δορυφόρους δεν έφτασε σε τροχιά. Στοιχεία αποστολής της Amazon · Ανακοίνωση της ULA

Ήταν η πρώτη ολική αποτυχία αποστολής για την ULA από την ίδρυσή της το 2006 από την Boeing και τη Lockheed Martin. Για την Amazon, η σημασία της απώλειας φαίνεται σε έναν άλλο αριθμό. Η πτήση της Κυριακής ήταν η πρώτη από τις 38 που είχε κλείσει με τον Vulcan. Η εταιρεία έχει εκατοντάδες δορυφόρους έτοιμους για εκτόξευση και τώρα περιμένει να μάθει πότε ένας από τους βασικούς μεταφορείς της θα μπορεί να τους παραλάβει ξανά. SpacePolicyOnline · ULA, το πρόγραμμα πτήσεων για την Amazon · Amazon

Τι έδειξε η μετάδοση στα πρώτα λεπτά

Ο Vulcan έφυγε από την εξέδρα 41 στις 19:40 ώρα Ελλάδας. Στα πρώτα λεπτά, οι θεατές στη Φλόριντα είδαν τον πύραυλο να ανεβαίνει σε καθαρό ουρανό με τη βοήθεια έξι πλευρικών προωθητήρων στερεού καυσίμου. Όσο το όχημα απομακρυνόταν από τις επίγειες κάμερες, η ζωντανή μετάδοση πέρασε σε γραφική απεικόνιση. Τη θέση του πυραύλου στην οθόνη καθόριζαν πλέον οι μετρήσεις που έστελνε ο ίδιος στο έδαφος. CBS News · Ars Technica

Λίγο αφότου έσβησαν οι κινητήρες του πρώτου σταδίου, η απεικόνιση έδειξε τον πύραυλο να περιστρέφεται. Η κίνηση συνεχίστηκε κατά τον διαχωρισμό των δύο σταδίων. Από τη μετάδοση ακούστηκε η επιβεβαίωση ότι άναψαν οι δύο κινητήρες RL10 του ανώτερου σταδίου, του Centaur V. Η επιβεβαίωση που περίμενε η Amazon, ότι δηλαδή το φορτίο της είχε φτάσει στην προβλεπόμενη τροχιά, δεν ήρθε ποτέ. Ars Technica, η ακολουθία των γεγονότων

Η περιστροφή είναι η πιο ορατή ένδειξη του τι συνέβη, αλλά αφήνει ανοιχτό το ουσιώδες ερώτημα. Μια μεταβολή στον προσανατολισμό του πυραύλου μπορεί να είναι η συνέπεια μιας αστοχίας που έχει ήδη εκδηλωθεί αλλού. Στην πρώτη δημόσια ενημέρωσή της, η ULA τοποθέτησε το πρόβλημα περίπου δέκα λεπτά μετά την απογείωση. Δεν κατονόμασε εξάρτημα ούτε απέδωσε την απώλεια σε κάποιο από τα δύο στάδια. Δήλωσε ότι θα εξετάσει τα δεδομένα μαζί με τον πελάτη της και τους αρμόδιους φορείς. Η δήλωση της ULA μετά την πτήση

Τι ακριβώς θα έκαναν οι 40 δορυφόροι

Το Amazon Leo, παλαιότερα γνωστό ως Project Kuiper, είναι το δίκτυο με το οποίο η Amazon σκοπεύει να προσφέρει ευρυζωνική σύνδεση από χαμηλή γήινη τροχιά. Σε τέτοιο ύψος, κάθε δορυφόρος περνά για περιορισμένο χρόνο πάνω από μια περιοχή. Για να παραμένει συνδεδεμένος ένας χρήστης, πρέπει να ακολουθεί άλλος δορυφόρος καθώς ο προηγούμενος απομακρύνεται από τον ορίζοντα. Έτσι εξηγείται γιατί η Amazon χρειάζεται να στέλνει στο διάστημα δεκάδες δορυφόρους κάθε φορά και να επαναλαμβάνει συχνά την ίδια διαδικασία. Amazon, το πρόγραμμα ανάπτυξης του δικτύου Leo

Για την πτήση της Κυριακής, η ULA χρησιμοποίησε έκδοση του Vulcan με επιμηκυμένο κάλυμμα φορτίου, ώστε να χωρούν οι 40 δορυφόροι, και με ανώτερο στάδιο προσαρμοσμένο για αποστολές σε χαμηλή τροχιά. Το σχέδιο προέβλεπε ότι ο Centaur θα τους μετέφερε σε ύψος περίπου 460 χιλιομέτρων. Εκεί θα άρχιζε η απελευθέρωσή τους με διαδοχικούς διαχωρισμούς σε διάστημα περίπου 25 λεπτών. Η αποστολή χάθηκε προτού φτάσει σε αυτή τη φάση. ULA, η διαμόρφωση του Vulcan Leo 1 · Space UpClose, το σχέδιο απελευθέρωσης του φορτίου

Στο έδαφος, η Amazon και η ULA είχαν επενδύσει σε ξεχωριστή γραμμή προετοιμασίας στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ. Η ιδέα ήταν να μπορεί μια ομάδα να ετοιμάζει την επόμενη αποστολή Leo ενώ σε άλλη εγκατάσταση προχωρούν οι εργασίες για διαφορετική εκτόξευση. Πρόκειται για το λιγότερο ορατό μέρος της συμφωνίας των 38 πτήσεων. Η αξία της για την Amazon βρίσκεται τόσο στους δορυφόρους που χωρούν σε έναν πύραυλο όσο και στο πόσο γρήγορα μπορεί να ακολουθήσει ο επόμενος. ULA, οι εγκαταστάσεις για τις αποστολές Amazon Leo

Ο Vulcan είχε μόλις επιστρέψει έπειτα από εννέα μήνες

Η Κυριακή ήταν η πέμπτη πτήση του Vulcan και η πρώτη του ύστερα από εννέα μήνες. Τον Φεβρουάριο, σε αποστολή για την αμερικανική Διαστημική Δύναμη, είχε παρουσιαστεί πρόβλημα στο ακροφύσιο ενός πλευρικού προωθητήρα. Από το ακροφύσιο εξέρχονται με μεγάλη ταχύτητα τα αέρια της καύσης, παράγοντας ώση προς την αντίθετη κατεύθυνση. Αντίστοιχο περιστατικό είχε καταγραφεί και σε δοκιμαστική πτήση το 2024. Και στις δύο περιπτώσεις ο πύραυλος είχε καταφέρει να παραδώσει το φορτίο του. SpacePolicyOnline · Air & Space Forces Magazine

Για την επιστροφή στις πτήσεις, η ULA είχε ενσωματώσει αλλαγές στη σχεδίαση και στην παραγωγή του ακροφυσίου. Οι πρώτες παρατηρήσεις της Κυριακής αφορούν διαφορετικό σημείο της ακολουθίας πτήσης, κοντά στη μετάβαση από το πρώτο στο δεύτερο στάδιο. Για τους μηχανικούς, σημασία έχει να εντοπίσουν ποια μέτρηση ξέφυγε πρώτη από τα αναμενόμενα όρια. Μόνο τότε θα μπορούν να προσδιορίσουν ποιες από τις κινήσεις που φάνηκαν στη μετάδοση προκάλεσε η αρχική βλάβη και ποιες ήταν προσπάθειες του οχήματος να τη διορθώσει. Air & Space Forces Magazine · CBS News

Η SpaceX είναι ταυτόχρονα ανταγωνιστής και μεταφορέας

Η Amazon έχει ήδη στείλει δορυφόρους σε τροχιά με τρεις άλλους πυραύλους, τον Atlas V της ULA, τον ευρωπαϊκό Ariane 6 και τον Falcon 9 της SpaceX. Ο τελευταίος δημιουργεί μια ασυνήθιστη εμπορική σχέση. Όταν ένας Falcon 9 μεταφέρει δορυφόρους της Amazon, η εταιρεία που λειτουργεί το Starlink βοηθά να αναπτυχθεί το δίκτυο που φιλοδοξεί να το ανταγωνιστεί. Αυτές οι κρατήσεις δίνουν στην Amazon τη δυνατότητα να συνεχίσει τις εκτοξεύσεις όσο διαρκεί η διερεύνηση του Vulcan. Space.com, οι πύραυλοι που έχουν μεταφέρει δορυφόρους Leo · Ars Technica

Για όσους περιμένουν να χρησιμοποιήσουν την υπηρεσία, η απώλεια των 40 δορυφόρων και η ημερομηνία έναρξης των συνδέσεων είναι δύο διαφορετικά ζητήματα. Πριν από την πτήση, στελέχη της Amazon είχαν δηλώσει στο Ars Technica ότι οι δορυφόροι που βρίσκονταν ήδη σε τροχιά επαρκούσαν για μια αρχική εμπορική υπηρεσία. Η επέκταση της κάλυψης και της διαθέσιμης χωρητικότητας απαιτεί πρόσθετες εκτοξεύσεις. Μετά την αποτυχία, η Amazon εξέφρασε δημόσια την εμπιστοσύνη της στην ULA. Το πότε θα είναι εφικτή η επόμενη πτήση του Vulcan παραμένει ανοιχτό. Ars Technica, οι εκτιμήσεις της Amazon για το δίκτυο

Το άμεσο κόστος της Κυριακής μετριέται εύκολα σε 40 χαμένους δορυφόρους. Η μεγαλύτερη εκκρεμότητα μετριέται σε χρόνο. Στο εργοστάσιο της Amazon υπάρχουν ήδη δορυφόροι για επόμενες αποστολές. Στη Φλόριντα υπάρχει η υποδομή για να τους υποδεχθεί. Αυτό που λείπει ανάμεσά τους είναι μια ημερομηνία εκτόξευσης στην οποία να μπορούν να βασιστούν και οι δύο εταιρείες.

Πηγές

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ