Passkeys: Πώς λειτουργεί η σύνδεση χωρίς password και τι γίνεται αν χάσεις το κινητό
Η σελίδα σύνδεσης εμφανίζεται και, αντί για password, το κινητό ζητά δακτυλικό αποτύπωμα, αναγνώριση προσώπου ή το PIN της συσκευής. Λίγο αργότερα, ο λογαριασμός ανοίγει. Κανένας κωδικός δεν πληκτρολογήθηκε στην ιστοσελίδα.
Αυτή είναι η καθημερινή εμπειρία που προσφέρουν τα passkeys. Πίσω από την απλότητά της βρίσκεται μια ουσιαστική αλλαγή: η υπηρεσία ελέγχει μια κρυπτογραφική απόδειξη ότι διαθέτουμε το κατάλληλο ψηφιακό κλειδί.
Το βρετανικό Εθνικό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας, NCSC, συστήνει πλέον τη χρήση passkeys όπου υποστηρίζονται. Η σύστασή του βασίζεται, μεταξύ άλλων, στην καλύτερη προστασία απέναντι στο phishing. NCSC: τι χρειάζεται να γνωρίζουμε για τα passkeys
Για τον χρήστη, ωστόσο, παραμένουν εύλογες απορίες. Πού βρίσκεται αυτό το κλειδί; Φεύγει το δακτυλικό αποτύπωμα από το τηλέφωνο; Και τι συμβαίνει όταν η συσκευή χαλάσει ή κλαπεί;
Το passkey δεν είναι ένας κωδικός που θυμάται το κινητό
Στην κλασική σύνδεση με password, ο χρήστης αποδεικνύει ότι γνωρίζει ένα μυστικό. Με το passkey, δημιουργείται ένα ζεύγος κρυπτογραφικών κλειδιών: ένα δημόσιο και ένα ιδιωτικό.
Το δημόσιο κλειδί καταχωρίζεται στην υπηρεσία. Το ιδιωτικό προστατεύεται από τον μηχανισμό που διαχειρίζεται το passkey. Κατά τη σύνδεση, η υπηρεσία στέλνει μια πρόκληση και ο μηχανισμός ταυτοποίησης παράγει μια ψηφιακή υπογραφή. Η υπηρεσία την ελέγχει με το δημόσιο κλειδί. Δεν χρειάζεται να παραλάβει το ιδιωτικό. FIDO Alliance: πώς λειτουργούν τα passkeys
Αυτό αλλάζει το τι μπορεί να κλαπεί από τη βάση στοιχείων σύνδεσης μιας υπηρεσίας. Το δημόσιο κλειδί δεν επιτρέπει από μόνο του σε κάποιον να υπογράψει ως ο νόμιμος χρήστης.
Δεν σημαίνει ότι μια παραβίαση της υπηρεσίας παύει να έχει συνέπειες. Προσωπικά δεδομένα και άλλες πληροφορίες μπορεί να παραμένουν εκτεθειμένα. Περιορίζεται όμως ένας συγκεκριμένος κίνδυνος: η κλοπή ενός μυστικού σύνδεσης που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ξανά.
Γιατί μια πλαστή σελίδα δυσκολεύεται να το κλέψει
Μια συνηθισμένη επίθεση phishing οδηγεί τον χρήστη σε σελίδα που μοιάζει με την πραγματική. Αν πληκτρολογήσει εκεί το password του, ο επιτιθέμενος μπορεί να το χρησιμοποιήσει στην κανονική υπηρεσία.
Τα passkeys συνδέονται με την ταυτότητα της υπηρεσίας για την οποία δημιουργήθηκαν. Η ομοιότητα ενός λογοτύπου ή μιας φόρμας σύνδεσης δεν αρκεί για να χρησιμοποιηθεί το κλειδί σε διαφορετικό, παραπλανητικό domain.
Το NIST εξηγεί ότι η ανθεκτικότητα στο phishing προκύπτει από αυτή την κρυπτογραφική σύνδεση με τον επαληθευτή. Αντίθετα, οι κωδικοί μιας χρήσης που πληκτρολογούνται χειροκίνητα δεν θεωρούνται από μόνοι τους ανθεκτικοί στο phishing, επειδή μπορούν να μεταφερθούν σε άλλη διαδικασία σύνδεσης. NIST: μηχανισμοί ταυτοποίησης και ανθεκτικότητα στο phishing
Αυτό δεν κάνει άχρηστο τον έλεγχο δύο βημάτων. Δείχνει γιατί ένα passkey προσφέρει διαφορετικό είδος προστασίας από έναν επιπλέον εξαψήφιο κωδικό.
Η άμυνα εξαρτάται λιγότερο από το αν ο άνθρωπος θα προσέξει εγκαίρως μια μικρή διαφορά στη διεύθυνση.
Το πρόσωπο και το δακτυλικό αποτύπωμα παραμένουν στη συσκευή
Το βιομετρικό στοιχείο χρησιμοποιείται για να εγκριθεί τοπικά η χρήση του passkey. Η ιστοσελίδα λαμβάνει την κρυπτογραφική απάντηση, όχι μια φωτογραφία προσώπου ή το αποτύπωμα του χρήστη.
Η Apple περιγράφει αυτή τη διάκριση στην τεκμηρίωσή της: το Face ID ή το Touch ID εξουσιοδοτούν τη χρήση του κλειδιού, ενώ ο διακομιστής δεν μαθαίνει το ιδιωτικό κλειδί. Apple: ασφάλεια των passkeys
Τα βιομετρικά δεν είναι υποχρεωτικά σε κάθε περίπτωση. Μπορεί να χρησιμοποιείται PIN ή άλλος υποστηριζόμενος τρόπος ξεκλειδώματος.
Εδώ βρίσκεται μια σημαντική μετατόπιση ευθύνης. Το ξεκλείδωμα της συσκευής γίνεται μέρος της προστασίας των λογαριασμών. Η ευκολία ενός αγγίγματος δεν σημαίνει ότι το τηλέφωνο ή ο υπολογιστής έπαψαν να χρειάζονται ισχυρή προστασία πρόσβασης.
Συγχρονισμένα κλειδιά και κλειδιά δεμένα με μία συσκευή
Δεν αποθηκεύονται όλα τα passkeys με τον ίδιο τρόπο.
Ένα συγχρονισμένο passkey μπορεί να διατίθεται σε περισσότερες συσκευές μέσω συμβατού διαχειριστή διαπιστευτηρίων. Ένα passkey δεμένο με τη συσκευή παραμένει στον συγκεκριμένο μηχανισμό όπου δημιουργήθηκε, όπως ένα υποστηριζόμενο φυσικό κλειδί ασφαλείας.
Η Microsoft περιγράφει ρητά αυτή τη διαφορά και επισημαίνει ότι η απώλεια μιας συσκευής με τοπικά αποθηκευμένο passkey απαιτεί άλλο διαθέσιμο κλειδί ή τρόπο ανάκτησης. Microsoft: συγχρονισμένα και τοπικά passkeys
Ο συγχρονισμός διευκολύνει τη συνέχεια της πρόσβασης, αλλά προσθέτει έναν κρίσιμο κρίκο: τον λογαριασμό και τους μηχανισμούς προστασίας του παρόχου συγχρονισμού. Το NIST εξετάζει ξεχωριστά αυτή την αρχιτεκτονική και τις απαιτήσεις ασφαλούς αποθήκευσης και μεταφοράς των κλειδιών. NIST: Syncable Authenticators
Άρα, πριν δημιουργήσουμε ένα passkey, αξίζει να γνωρίζουμε πού θα αποθηκευτεί. Η ένδειξη «αποθηκεύτηκε» δεν μας λέει από μόνη της σε ποιες άλλες συσκευές θα είναι διαθέσιμο.
Αν χαθεί το κινητό, χάνεται και ο λογαριασμός;
Όχι απαραίτητα. Η απάντηση εξαρτάται από τον τρόπο αποθήκευσης και τις επιλογές που έχουν προβλεφθεί.
Αν το passkey έχει συγχρονιστεί, μπορεί να παραμένει προσβάσιμο από άλλη κατάλληλα εξουσιοδοτημένη συσκευή. Αν βρίσκεται μόνο στο χαμένο κινητό, χρειάζεται διαφορετική οδός εισόδου: δεύτερο καταχωρισμένο passkey, άλλο αποδεκτό μέσο ταυτοποίησης ή η διαδικασία ανάκτησης της υπηρεσίας.
Η Google, στις οδηγίες σχεδιασμού υπηρεσιών με passkeys, ζητά να προβλέπεται μέθοδος ανάκτησης όταν δημιουργείται ένας λογαριασμός. Η ανάκτηση αντιμετωπίζεται ως μέρος της συνολικής εμπειρίας, όχι ως μεταγενέστερη προσθήκη. Google: σχεδιασμός σύνδεσης και ανάκτησης με passkeys
Πρακτικά, πριν αποσύρουμε μια παλιά συσκευή, χρειάζεται να δοκιμάσουμε την πρόσβαση από τη νέα. Η ύπαρξη δεύτερης διαδρομής πρέπει να επιβεβαιώνεται όσο διαθέτουμε ακόμη την πρώτη.
Η δοκιμή αυτή αξίζει περισσότερο από τη γενική υπόθεση ότι «όλα θα έχουν συγχρονιστεί».
Η ενεργοποίηση passkey δεν κλείνει όλες τις άλλες εισόδους
Μια υπηρεσία μπορεί να υποστηρίζει passkeys και παράλληλα να διατηρεί passwords, κωδικούς μέσω email ή άλλες διαδικασίες ανάκτησης.
Η Google διευκρινίζει, για παράδειγμα, ότι η προσθήκη passkey σε λογαριασμό της δεν αφαιρεί αυτόματα τους υπάρχοντες παράγοντες ταυτοποίησης και ανάκτησης. Προειδοποιεί επίσης να μη δημιουργούνται passkeys σε κοινόχρηστες συσκευές, επειδή όποιος μπορεί να τις ξεκλειδώσει ενδέχεται να αποκτήσει πρόσβαση στον λογαριασμό. Google: σύνδεση με passkey και διαχείριση συσκευών
Αυτό σημαίνει ότι η συνολική προστασία χρειάζεται να εξετάζει και τις εναλλακτικές εισόδους. Ένα παλιό email ανάκτησης που δεν ελέγχουμε πλέον δεν γίνεται ασφαλέστερο επειδή προσθέσαμε ένα passkey.
Σε περίπτωση απώλειας συσκευής, η ίδια τεκμηρίωση προβλέπει αφαίρεση του σχετικού passkey από τον λογαριασμό. Η διαχείριση των καταχωρισμένων κλειδιών παραμένει χρήσιμη, όπως η διαχείριση των ενεργών συσκευών.
Τι παραμένει έξω από την προστασία τους
Τα passkeys προστατεύουν τη διαδικασία ταυτοποίησης. Δεν αποτελούν καθολική άμυνα απέναντι σε κάθε μορφή απάτης ή παραβίασης.
Μετά τη σύνδεση, πολλές υπηρεσίες διατηρούν μια ενεργή συνεδρία, ώστε ο χρήστης να μη χρειάζεται να ταυτοποιείται σε κάθε κλικ. Το NIST αντιμετωπίζει την προστασία και τη διάρκεια αυτών των συνεδριών ως ξεχωριστό ζήτημα ασφαλείας. NIST: διαχείριση συνεδριών
Επομένως, η ασφάλεια της συσκευής και του προγράμματος περιήγησης εξακολουθεί να μετρά. Επίσης, ένα passkey δεν μπορεί να εμποδίσει κάποιον να πειστεί να μεταφέρει χρήματα σε απατεώνα μέσα από τον κανονικό, νόμιμα ανοιγμένο λογαριασμό του.
Η σημαντική αλλαγή είναι πιο συγκεκριμένη: μειώνεται η εξάρτηση από μυστικά που ο χρήστης πρέπει να θυμάται, να πληκτρολογεί και να προστατεύει από πλαστές φόρμες.
Για μια προσεκτική μετάβαση, το χρήσιμο πρώτο βήμα είναι ένας λογαριασμός που χρησιμοποιούμε συχνά, σε προσωπική συσκευή. Δημιουργούμε το passkey, ελέγχουμε πού αποθηκεύτηκε και δοκιμάζουμε πώς θα συνδεθούμε αν αυτή η συσκευή δεν είναι διαθέσιμη.
Όταν αυτά είναι ξεκάθαρα, η σύνδεση χωρίς password παύει να μοιάζει με αδιαφανές τέχνασμα. Γίνεται μια απλούστερη καθημερινή συνήθεια, με ισχυρότερη προστασία απέναντι σε μία από τις πιο επίμονες αδυναμίες των λογαριασμών: την ευκολία με την οποία ένας άνθρωπος μπορεί να παραδώσει κατά λάθος τον κωδικό του.
Πηγές
- NCSC — Passkeys: what you need to know
- FIDO Alliance — Passkeys
- NIST — Digital Identity Guidelines: Authenticators
- Apple — About the security of passkeys
- Microsoft — What are passkeys and why they matter
- NIST — Syncable Authenticators
- Google for Developers — Passkeys user journeys
- Google Account Help — Sign in with a passkey instead of a password
- NIST — Session Management
Έλεγχος πηγών: 26 Σεπτεμβρίου 2026.
