Εσωτερικό αυτοκινήτου με τιμόνι, ταμπλό και κεντρική οθόνη.

Συνδεδεμένα αυτοκίνητα: Πού καταλήγουν τα δεδομένα των οδηγών

Η εφαρμογή που χρησιμοποιείς για να εντοπίσεις το παρκαρισμένο αυτοκίνητό σου μπορεί να στέλνει πληροφορίες και σε εταιρείες που δεν έχουν εμφανή σχέση με τη διαδρομή σου. Αυτό είναι ένα από τα ευρήματα νέας έρευνας του Northeastern University, σε συνεργασία με το Consumer Reports, για την ιδιωτικότητα στα συνδεδεμένα αυτοκίνητα.

Οι ερευνητές εξέτασαν 21 οχήματα από 19 μάρκες και 30 συνοδευτικές εφαρμογές κινητού. Στις μετρήσεις μέσω Wi-Fi, 19 αυτοκίνητα επικοινώνησαν με τουλάχιστον έναν τρίτο αποδέκτη. Σε επτά εφαρμογές καταγράφηκε αποστολή προσωπικών αναγνωριστικών ή άλλων ευαίσθητων πληροφοριών προς εταιρείες που συνδέονται με διαφήμιση, παρακολούθηση χρηστών και ανάλυση χρήσης. Τα βασικά αποτελέσματα δημοσιεύονται στην επίσημη σελίδα της έρευνας.

Το κρίσιμο σημείο είναι η διάκριση ανάμεσα στην επικοινωνία με έναν εξωτερικό διακομιστή και στην αποδεδειγμένη αποστολή συγκεκριμένων προσωπικών δεδομένων. Η μελέτη εντόπισε και τα δύο, με διαφορετικές μεθόδους και διαφορετικό βαθμό ορατότητας.

Τι εξέτασαν πραγματικά οι ερευνητές

Η εργασία, με τίτλο Automatic Transmission: An Empirical Study of Data Privacy in the Connected Vehicle Ecosystem, έχει περάσει από αξιολόγηση ομοτίμων και έχει γίνει δεκτή στο συνέδριο ACM Internet Measurement Conference 2026. Οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν από τον Οκτώβριο του 2024 έως τον Αύγουστο του 2025, σε οχήματα της αμερικανικής αγοράς. Επομένως, η δημοσιότητα του Σεπτεμβρίου 2026 δεν σημαίνει ότι όλες οι δοκιμές έγιναν τώρα.

Η ομάδα κατέγραψε δικτυακή κίνηση με τα αυτοκίνητα σταματημένα, κατά τη χρήση λειτουργιών τους και σε δοκιμές οδήγησης. Έντεκα ηλεκτρικά οχήματα τοποθετήθηκαν επίσης σε ειδική σκηνή που περιόριζε δραστικά το σήμα κινητής τηλεφωνίας, ώστε να εξεταστεί αν μέρος της επικοινωνίας μεταφερόταν στο Wi-Fi.

Το περιεχόμενο των κρυπτογραφημένων επικοινωνιών των αυτοκινήτων παρέμεινε μη αναγνώσιμο. Οι ερευνητές μπορούσαν όμως να αναλύσουν προορισμούς, χρονισμό και όγκο μεταδόσεων. Στα δοκιμαστικά κινητά είχαν μεγαλύτερη πρόσβαση και μπόρεσαν να εξετάσουν περιεχόμενο επικοινωνιών των εφαρμογών. Η μεθοδολογία περιγράφεται στην πλήρη επιστημονική εργασία.

Η διαφορά έχει σημασία: άλλο να γνωρίζεις πού συνδέθηκε μια συσκευή και άλλο να έχεις δει τι ακριβώς έστειλε.

Η εφαρμογή προσθέτει τη δική της διαδρομή δεδομένων

Το συνδεδεμένο αυτοκίνητο δεν είναι μία ενιαία υπηρεσία. Υπάρχει το ίδιο το όχημα, ο λογαριασμός του οδηγού, η εφαρμογή στο κινητό και οι εξωτερικές υπηρεσίες που ενσωματώνονται σε καθένα από αυτά.

Η έρευνα δείχνει γιατί αυτή η αλυσίδα πρέπει να εξετάζεται συνολικά. Η χρήση μιας συνοδευτικής εφαρμογής πρόσθετε, σε ορισμένες περιπτώσεις, περισσότερες από 20 εταιρείες διαφήμισης, παρακολούθησης ή ανάλυσης χρήσης, οι οποίες δεν είχαν εμφανιστεί στις μετρήσεις του ίδιου του οχήματος. Στις δοκιμές των εφαρμογών οι ερευνητές αποδέχθηκαν τα αιτούμενα δικαιώματα και εξερεύνησαν τις διαθέσιμες λειτουργίες, όπως διευκρινίζει η παρουσίαση του ερευνητικού προγράμματος.

Άρα, το αποτέλεσμα δεν περιγράφει υποχρεωτικά κάθε πιθανό συνδυασμό ρυθμίσεων. Δείχνει όμως τι μπορεί να συμβεί όταν ο χρήστης εγκαθιστά την εφαρμογή, αποδέχεται τις άδειες και αξιοποιεί τις λειτουργίες της.

Αυτό δημιουργεί ένα πρακτικό πρόβλημα διαφάνειας. Ο οδηγός βλέπει ένα κουμπί για τον κλιματισμό ή τον εντοπισμό του οχήματος. Δεν βλέπει απαραίτητα ποιες πρόσθετες υπηρεσίες ενεργοποιούνται στο παρασκήνιο.

Γιατί ένας αριθμός πλαισίου μπορεί να έχει σημασία

Σύμφωνα με το Northeastern, στις επικοινωνίες εφαρμογών εντοπίστηκαν στοιχεία όπως αριθμοί αναγνώρισης οχημάτων —οι γνωστοί VIN—, διευθύνσεις email και δεδομένα τοποθεσίας. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι σταθερά αναγνωριστικά μπορούν να διευκολύνουν τη σύνδεση πληροφοριών από διαφορετικά περιβάλλοντα: το αυτοκίνητο, μια εφαρμογή και άλλες διαδικτυακές υπηρεσίες. Η πανεπιστημιακή παρουσίαση των ευρημάτων εξηγεί αυτόν τον κίνδυνο.

Ένα μεμονωμένο στοιχείο μπορεί να φαίνεται αθώο. Η αξία του αλλάζει όταν συνδυάζεται με άλλα. Ο αριθμός πλαισίου προσδιορίζει ένα συγκεκριμένο όχημα· ένα email μπορεί να το συνδέσει με λογαριασμό χρήστη. Η επαναλαμβανόμενη τοποθεσία μπορεί να προσθέσει πληροφορίες για καθημερινές συνήθειες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η μελέτη απέδειξε τη δημιουργία ενός τέτοιου προφίλ από κάθε αποδέκτη. Η δυνατότητα συσχέτισης και η επιβεβαιωμένη αξιοποίησή της είναι διαφορετικά πράγματα. Η τελική χρήση των δεδομένων χρειάζεται πρόσθετο έλεγχο.

Τι απαντούν οι κατασκευαστές

Όπως αναφέρει το Ars Technica, οι ερευνητές επικοινώνησαν με 17 κατασκευαστές και έλαβαν 14 απαντήσεις. Οι εταιρείες που απάντησαν επικαλέστηκαν συμβάσεις με τους συνεργάτες τους, οι οποίες περιορίζουν τη χρήση προσωπικών πληροφοριών στο πλαίσιο των αντίστοιχων πολιτικών απορρήτου.

Υπήρξε και συγκεκριμένη αλλαγή. Η Honda ζήτησε από την Amplitude τη διαγραφή δεδομένων τοποθεσίας και τροποποίησε την εφαρμογή HondaLink ώστε να σταματήσει τη σχετική αποστολή. Εκπρόσωπός της επιβεβαίωσε την αλλαγή στο Northeastern, υποστηρίζοντας ότι η ανεξάρτητη χρήση ή πώληση των δεδομένων απαγορευόταν συμβατικά. Η Amplitude παρέχει υπηρεσίες ανάλυσης προϊόντων και καταγραφής συμβάντων χρήσης. Η απάντηση της Honda περιλαμβάνεται στο ρεπορτάζ του πανεπιστημίου.

Οι συμβατικοί περιορισμοί έχουν σημασία. Παραμένει όμως εύλογο να ζητείται σαφής εξήγηση για το γιατί χρειάζεται κάθε αποδέκτης συγκεκριμένα δεδομένα και πώς μπορεί ο οδηγός να αρνηθεί την προαιρετική κοινοποίηση.

Υπάρχει ήδη προηγούμενο παρέμβασης στις ΗΠΑ

Η συζήτηση δεν περιορίζεται σε εργαστηριακές μετρήσεις. Τον Ιανουάριο του 2026, η αμερικανική Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου, FTC, οριστικοποίησε συμφωνία με τη General Motors και την OnStar, διευθετώντας καταγγελίες για συλλογή και πώληση ακριβούς τοποθεσίας και δεδομένων οδηγικής συμπεριφοράς χωρίς επαρκή ενημέρωση και συγκατάθεση.

Η απόφαση περιλαμβάνει πενταετή απαγόρευση κοινοποίησης συγκεκριμένων δεδομένων σε εταιρείες παροχής αναφορών καταναλωτών, καθώς και υποχρεώσεις μεγαλύτερης διαφάνειας και ελέγχου από τους χρήστες. Πρόκειται για ξεχωριστή υπόθεση, την οποία τεκμηριώνει η FTC.

Δεν αποδεικνύει ότι όλοι οι κατασκευαστές ακολουθούν τις ίδιες πρακτικές. Εξηγεί, ωστόσο, γιατί η ερώτηση «ποιος παίρνει τα δεδομένα μου;» έχει συνέπειες πέρα από την εμφάνιση μιας διαφήμισης.

Τι αφορά τους οδηγούς στην Ελλάδα και την Ευρώπη

Τα ευρήματα από αμερικανικά οχήματα και συγκεκριμένες εκδόσεις εφαρμογών δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτομάτως στην ελληνική αγορά. Οι υπηρεσίες, οι ρυθμίσεις και οι όροι επεξεργασίας μπορεί να διαφέρουν. Η ίδια η μελέτη αναγνωρίζει ότι αποτελεί χρονικό στιγμιότυπο περιορισμένου δείγματος.

Στην Ευρώπη υπάρχει σαφέστερο πλαίσιο. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων επισημαίνει ότι τα συνδεδεμένα οχήματα εμπίπτουν τόσο στον GDPR όσο και, όπου εφαρμόζεται, στους κανόνες της ePrivacy. Η αποθήκευση πληροφοριών ή η πρόσβαση σε πληροφορίες μέσα στο όχημα απαιτεί κατ’ αρχήν προηγούμενη συγκατάθεση, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις, όπως υπηρεσίες απολύτως αναγκαίες για λειτουργία που έχει ζητήσει ο χρήστης.

Το Συμβούλιο δίνει επίσης έμφαση στην τοπική επεξεργασία, όταν είναι εφικτή, και στην εύκολη διαγραφή δεδομένων όταν το όχημα αλλάζει χέρια. Η συγκατάθεση για προαιρετική συλλογή δεν πρέπει να ενσωματώνεται υποχρεωτικά στη σύμβαση αγοράς ή μίσθωσης. Αυτές οι αρχές συνοψίζονται στην επίσημη καθοδήγηση για συνδεδεμένα οχήματα.

Η ύπαρξη κανόνων, βέβαια, δεν αρκεί από μόνη της για να αποδείξει συμμόρφωση κάθε εφαρμογής.

Τι μπορεί να ελέγξει ο οδηγός

Ένα χρήσιμο πρώτο βήμα είναι ο χωριστός έλεγχος των ρυθμίσεων στο αυτοκίνητο και στο κινητό: άδειες τοποθεσίας, επιλογές διαφημιστικής παρακολούθησης και προαιρετική κοινοποίηση δεδομένων. Η ονομασία και η διαθεσιμότητά τους διαφέρουν ανά υπηρεσία, οπότε χρειάζεται να διαβάζεται και η εξήγηση για τις λειτουργίες που επηρεάζονται.

Πριν από πώληση ή επιστροφή οχήματος, χρειάζεται επίσης διαγραφή προσωπικών στοιχείων, αποσύνδεση λογαριασμών και έλεγχος της συνοδευτικής εφαρμογής. Το Consumer Reports υπογραμμίζει ότι οι πληροφορίες μπορεί να βρίσκονται σε περισσότερα σημεία από την οθόνη του αυτοκινήτου.

Η ουσιαστική αλλαγή, πάντως, πρέπει να έρθει στον σχεδιασμό των υπηρεσιών. Ο οδηγός χρειάζεται κατανοητές επιλογές για συγκεκριμένους σκοπούς και αποδέκτες. Το να προσφέρεται μια χρήσιμη λειτουργία μαζί με μια δυσανάγνωστη αλυσίδα συμφωνιών δεν του επιτρέπει να αποφασίσει πραγματικά τι θέλει να μοιραστεί.

Πηγές

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ