Νυχτερινή άποψη των γραφείων της Yandex στη Μόσχα, σε φωτογραφία αρχείου

Πλήγματα στα data centers της Yandex: Ο πόλεμος φτάνει στην υποδομή της AI

Ένα κέντρο δεδομένων της Yandex στο Σάσοβο τέθηκε πλήρως εκτός λειτουργίας μετά από επίθεση με drones. Την επόμενη ημέρα, χτυπήθηκε εγκατάσταση στην Καλούγκα. Στις 11 Οκτωβρίου, το Associated Press ανέφερε και τρίτο πλήγμα, στο Βλαντίμιρ. Η αλληλουχία των επιθέσεων μεταφέρει τον πόλεμο σε υποδομές από τις οποίες εξαρτώνται καθημερινές ψηφιακές υπηρεσίες και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Yandex, Associated Press

Η είδηση χρειάζεται, ωστόσο, προσεκτική ανάγνωση. Ένα κέντρο δεδομένων που σταματά να λειτουργεί δεν είναι κατ’ ανάγκη ολοσχερώς κατεστραμμένο. Και η παρουσία υπερυπολογιστών σε μια εγκατάσταση που δέχθηκε επίθεση δεν αποδεικνύει ότι καταστράφηκαν και οι ίδιοι.

Το άρθρο περιλαμβάνει τις διαθέσιμες πληροφορίες έως τις 11 Οκτωβρίου 2026.

Τι επιβεβαιώνει η Yandex

Στην ανακοίνωσή της στις 9 Οκτωβρίου, η Yandex αναφέρει ότι η εγκατάσταση στο Σάσοβο υπέστη σοβαρές ζημιές τη νύχτα της 7ης προς 8η Οκτωβρίου και διέκοψε πλήρως τη λειτουργία της. Για την Καλούγκα, όπου η επίθεση έγινε το πρωί της 9ης Οκτωβρίου, περιγράφει μερική αχρήστευση της υποδομής.

Η εταιρεία δηλώνει ότι δεν τραυματίστηκαν εργαζόμενοί της σε αυτές τις δύο εγκαταστάσεις. Προσθέτει ότι η αποτίμηση συνεχίζεται και ότι δεν μπορεί ακόμη να προσδιορίσει πότε θα επανέλθει ο εξοπλισμός. Επίσημη ανακοίνωση Yandex

Το Reuters αποδίδει τις επιθέσεις σε ουκρανικά drones και μεταφέρει την επιβεβαίωση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι για το πλήγμα στην Καλούγκα. Ο Ουκρανός πρόεδρος το παρουσίασε ως απάντηση σε προηγούμενες ρωσικές επιθέσεις κατά ουκρανικών κέντρων δεδομένων. Αυτή είναι η αιτιολόγηση της ουκρανικής πλευράς. Reuters, μέσω Investing.com

Για το Βλαντίμιρ, το AP μεταφέρει ανακοίνωση του Yandex Cloud περί πλήρους διακοπής λειτουργίας και απουσίας τραυματισμών. Η νεότερη αυτή εξέλιξη διευρύνει το περιστατικό πέρα από τα δύο πλήγματα που κάλυπτε το αρχικό δημοσίευμα του Ars Technica. Associated Press

Γιατί το Σάσοβο ενδιαφέρει την τεχνητή νοημοσύνη

Σύμφωνα με το Reuters, στο Σάσοβο στεγάζονται δύο από τους τρεις υπερυπολογιστές που χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη του μοντέλου YandexGPT. Το πρακτορείο σημειώνει ότι η εταιρεία δεν διευκρίνισε αν οι συγκεκριμένοι υπερυπολογιστές επλήγησαν. Reuters

Η Yandex περιγράφει στην επίσημη παρουσίαση της υποδομής της τρία συστήματα ειδικά προσανατολισμένα στη μηχανική μάθηση: Chervonenkis, Galushkin και Lyapunov. Χρησιμοποιούν επιταχυντές Nvidia A100 και διασυνδέσεις InfiniBand, ώστε πολλοί υπολογιστικοί κόμβοι να συνεργάζονται σε απαιτητικές εργασίες. Τα αριθμητικά στοιχεία της συγκεκριμένης παρουσίασης αφορούν το 2021 και δεν αποτελούν σημερινή απογραφή του εξοπλισμού. Yandex Supercomputers

Η τεχνική σημασία είναι σαφής: η ανάπτυξη μεγάλων μοντέλων απαιτεί συνδυασμό επεξεργαστών, αποθήκευσης και γρήγορης επικοινωνίας μεταξύ τους. Δεν αρκεί να υπάρχουν κάπου διαθέσιμοι μεμονωμένοι servers.

Παράλληλα, η εκπαίδευση ενός μοντέλου και η εξυπηρέτηση των ερωτήσεων των χρηστών είναι διαφορετικές εργασίες. Μια διακοπή στην υποδομή εκπαίδευσης μπορεί να καθυστερήσει την ανάπτυξη ενός επόμενου μοντέλου, χωρίς να σημαίνει ότι εξαφανίστηκε το ήδη εκπαιδευμένο. Αντίστροφα, μια εφαρμογή μπορεί να μη λειτουργεί επειδή επηρεάστηκαν άλλες απαραίτητες υπηρεσίες της.

Επομένως, ο ισχυρισμός ότι «καταστράφηκε η AI της Yandex» θα ξεπερνούσε όσα γνωρίζουμε.

Οι επιπτώσεις φτάνουν πέρα από την ίδια την εταιρεία

Ένας μεγάλος πάροχος cloud φιλοξενεί υποδομές πολλών διαφορετικών επιχειρήσεων. Όταν παρουσιάζει πρόβλημα, η διακοπή μπορεί να εμφανιστεί στον χρήστη ως αδυναμία πρόσβασης σε μια εντελώς διαφορετική εφαρμογή.

Η Meduza κατέγραψε αναφορές δυσλειτουργιών σε υπηρεσίες όπως οι Ivi, MegaFon, Russian Railways και T-Bank, μετά το πρώτο πλήγμα. Πρόκειται για αναφορές διαταραχών, όχι για απόδειξη ότι κάθε υπηρεσία είχε σταματήσει συνολικά ή ότι όλες αντιμετώπισαν την ίδια βλάβη. Meduza

Το Reuters περιγράφει επίσης την περίπτωση της εφαρμογής γνωριμιών Pulse. Ο υπεύθυνός της ανέφερε αδυναμία πρόσβασης και δυσκολία ανάκτησης της εφεδρικής βάσης δεδομένων, αλλά ξεκαθάρισε ότι δεν είχε επιβεβαιωθεί πραγματική απώλεια δεδομένων. Reuters

Αυτή η διάκριση έχει άμεση σημασία για τις επιχειρήσεις. Μια προσωρινά απρόσιτη βάση μπορεί να σταματήσει παραγγελίες και εξυπηρέτηση πελατών, ακόμη κι αν το περιεχόμενό της παραμένει άθικτο. Η επιχειρησιακή ζημιά αρχίζει πριν ολοκληρωθεί η τεχνική διάγνωση.

Γιατί το cloud δεν μεταφέρει πάντα αυτόματα τα πάντα

Η τεκμηρίωση του Yandex Cloud εξηγεί ότι οι υποδομές του χωρίζονται σε ζώνες διαθεσιμότητας. Ορισμένοι πόροι, όπως οι εικονικές μηχανές και οι δίσκοι, συνδέονται με συγκεκριμένη ζώνη. Η εταιρεία συνιστά ανάπτυξη εφαρμογών σε περισσότερες ζώνες για μεγαλύτερη ανθεκτικότητα. Yandex Cloud: ζώνες διαθεσιμότητας

Αυτό δεν ισοδυναμεί με αυτόματη προστασία κάθε εφαρμογής που χρησιμοποιεί την πλατφόρμα. Η αρχιτεκτονική του πελάτη, ο τύπος της υπηρεσίας και ο τρόπος αντιγραφής των δεδομένων καθορίζουν τι συμβαίνει όταν χαθεί μια εγκατάσταση.

Σκεφτείτε ένα ηλεκτρονικό κατάστημα με αντίγραφο της βάσης του σε δεύτερη τοποθεσία. Για να επανέλθει, μπορεί να χρειάζεται επίσης διαθέσιμους υπολογιστικούς πόρους, σωστές ρυθμίσεις δικτύου, πρόσβαση στα απαραίτητα κλειδιά και επανασύνδεση με υπηρεσίες πληρωμών. Το αντίγραφο αποτελεί σημαντικό κομμάτι της λύσης, αλλά δεν είναι ολόκληρη η εφαρμογή.

Η τεχνική τεκμηρίωση της AWS διακρίνει αντίστοιχα την επαναφορά από backup από τις αρχιτεκτονικές που διατηρούν ήδη ενεργή ή έτοιμη υποδομή αλλού. Οι επιλογές αυτές έχουν διαφορετικό κόστος και διαφορετικούς χρόνους ανάκαμψης. AWS: στρατηγικές αποκατάστασης

Τρία διαφορετικά ερωτήματα για τις ζημιές

Η αποτίμηση ενός τέτοιου περιστατικού χρειάζεται να διαχωρίζει τη διαθεσιμότητα, τον εξοπλισμό και τα δεδομένα.

Πρώτα εξετάζεται αν η υπηρεσία είναι προσβάσιμη. Έπειτα, ποιο μέρος της φυσικής εγκατάστασης χρειάζεται επισκευή ή αντικατάσταση. Τέλος, αν υπάρχουν δεδομένα που δεν μπορούν να ανακτηθούν. Οι απαντήσεις δεν προκύπτουν ταυτόχρονα και δεν είναι αναγκαστικά ίδιες για όλους τους πελάτες.

Ένας server μπορεί να έχει διασωθεί αλλά να παραμένει εκτός λειτουργίας μέχρι να αποκατασταθούν οι συνθήκες ασφαλούς λειτουργίας. Ένας άλλος μπορεί να έχει καταστραφεί, ενώ τα δεδομένα του υπάρχουν σε διαφορετική τοποθεσία. Αυτά είναι παραδείγματα πιθανών καταστάσεων, όχι διαπιστώσεις για τις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις.

Με τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν μπορεί να υπολογιστεί αξιόπιστα το ποσοστό υπολογιστικής ισχύος που χάθηκε, ούτε να εξαχθεί συνολικό συμπέρασμα για μόνιμη απώλεια δεδομένων. Το πλήθος των κέντρων που χτυπήθηκαν δεν αρκεί για έναν τέτοιο υπολογισμό: οι εγκαταστάσεις δεν έχουν κατ’ ανάγκη ίδιο μέγεθος ή ρόλο.

Η ανθεκτικότητα δοκιμάζεται έξω από την οθόνη

Το περιστατικό αναδεικνύει τη φυσική εξάρτηση των ψηφιακών υπηρεσιών. Η τεχνητή νοημοσύνη, η αποθήκευση στο cloud και οι εφαρμογές καθημερινής χρήσης λειτουργούν πάνω σε μηχανήματα που χρειάζονται ρεύμα, ψύξη, δίκτυα και ανθρώπους.

Για τους χρήστες, το κρίσιμο είναι πότε θα επανέλθει μια υπηρεσία και αν οι πληροφορίες τους παραμένουν διαθέσιμες. Για τις επιχειρήσεις, είναι αν το σχέδιο συνέχειας μπορεί να εφαρμοστεί όταν η κύρια υποδομή δεν είναι προσβάσιμη. Για τους παρόχους, είναι η δυνατότητα να ενημερώνουν με σαφήνεια, χωρίς να συγχέουν τις προσωρινές διακοπές με τις οριστικές απώλειες.

Η επόμενη ουσιαστική ενημέρωση για τη Yandex θα πρέπει να απαντήσει ακριβώς σε αυτά: τι αποκαταστάθηκε, ποιος εξοπλισμός διασώθηκε και ποιες υπηρεσίες χρειάζονται περισσότερο χρόνο. Μέχρι τότε, οι διακοπές είναι επιβεβαιωμένες· οι πιο απόλυτοι ισχυρισμοί για καταστροφή της υποδομής AI παραμένουν ατεκμηρίωτοι.

Πηγές

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ