Phishing με πρόσχημα τα passkeys: Η παγίδα στο Microsoft 365
Ένα τηλεφώνημα από την «τεχνική υποστήριξη», μια επείγουσα ενημέρωση ασφαλείας και ένας σύνδεσμος στο κινητό. Έτσι ξεκινά η παγίδα που περιγράφει η Microsoft σε έρευνα της 9ης Σεπτεμβρίου 2026: εργαζόμενοι καλούνται να ενημερώσουν το passkey ή τις ρυθμίσεις σύνδεσής τους, αλλά τελικά διευκολύνουν την πρόσβαση τρίτων στον εταιρικό λογαριασμό τους.
Η εταιρεία αναφέρει ότι παρακολουθεί τη σχετική δραστηριότητα από τον Μάιο. Περιγράφει παραβιάσεις ψηφιακών ταυτοτήτων, προσθήκη μεθόδων ταυτοποίησης ελεγχόμενων από τους δράστες και δραστηριότητα συλλογής δεδομένων από υπηρεσίες cloud. Η τεκμηρίωση προέρχεται από δικές της έρευνες περιστατικών. Δεν αποτελεί απόδειξη ότι «έσπασε» η κρυπτογραφία των passkeys. Το όνομά τους χρησιμοποιείται ως πειστικό πρόσχημα για να ακολουθήσει ο εργαζόμενος μια επικίνδυνη διαδικασία. Έρευνα Microsoft Security.
Τι προστατεύουν πραγματικά τα passkeys
Τα passkeys αντικαθιστούν τον συνηθισμένο κωδικό πρόσβασης με ένα ζεύγος κρυπτογραφικών κλειδιών. Η υπηρεσία κρατά το δημόσιο κλειδί και ο χρήστης διαθέτει το αντίστοιχο ιδιωτικό μέσω της συσκευής του, ενός διαχειριστή passkeys ή ενός φυσικού κλειδιού ασφαλείας.
Για τη σύνδεση, ο χρήστης συνήθως ξεκλειδώνει αυτή τη δυνατότητα με δακτυλικό αποτύπωμα, αναγνώριση προσώπου ή PIN. Τα βιομετρικά στοιχεία δεν αποστέλλονται στην ιστοσελίδα. Η υπηρεσία λαμβάνει την κρυπτογραφική απόδειξη που χρειάζεται για να επιβεβαιώσει τη σύνδεση.
Το ουσιαστικό πλεονέκτημα απέναντι στο phishing είναι η σύνδεση του διαπιστευτηρίου με τη σωστή υπηρεσία. Μια απομίμηση ιστοσελίδας δεν μπορεί απλώς να παραλάβει το passkey όπως θα παραλάμβανε έναν πληκτρολογημένο κωδικό. Αυτό περιορίζει δραστικά ένα συνηθισμένο μονοπάτι υποκλοπής. Τεχνική επισκόπηση της FIDO Alliance.
Η προστασία αυτή, όμως, έχει συγκεκριμένο αντικείμενο. Δεν επιβεβαιώνει ότι ο άνθρωπος που τηλεφωνεί είναι πράγματι τεχνικός της εταιρείας ούτε ότι κάθε ενέργεια που ζητά εξυπηρετεί τον κάτοχο του λογαριασμού. Αυτές οι αποφάσεις εξακολουθούν να χρειάζονται ασφαλείς διαδικασίες.
Η αληθινή σελίδα σύνδεσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε απάτη
Ένα ιδιαίτερα παραπλανητικό στοιχείο είναι ότι η επικίνδυνη ενέργεια μπορεί να πραγματοποιηθεί σε αυθεντική σελίδα της Microsoft. Για να καταλάβουμε πώς, χρειάζεται να δούμε μια κανονική λειτουργία σύνδεσης: το device code flow.
Η λειτουργία προορίζεται για συσκευές και εφαρμογές όπου η εισαγωγή στοιχείων είναι δύσκολη ή δεν υπάρχει κατάλληλος φυλλομετρητής. Αντί να πληκτρολογεί κανείς έναν μεγάλο κωδικό στην ίδια τη συσκευή, χρησιμοποιεί έναν σύντομο κωδικό και ολοκληρώνει τη σύνδεση από υπολογιστή ή κινητό.
Μετά την επιτυχή ταυτοποίηση, η εφαρμογή που ξεκίνησε τη διαδικασία λαμβάνει τα απαραίτητα διακριτικά πρόσβασης, τα λεγόμενα tokens. Πρόκειται για ψηφιακά στοιχεία που της επιτρέπουν να χρησιμοποιεί συγκεκριμένες υπηρεσίες με τα δικαιώματα που παραχωρήθηκαν. Τεκμηρίωση Microsoft για τη διαδικασία σύνδεσης.
Στην κακόβουλη εκδοχή, ο χρήστης καθοδηγείται να εγκρίνει διαδικασία που ξεκίνησε ο επιτιθέμενος. Η ταυτοποίηση μπορεί να είναι γνήσια, αλλά ο τελικός αποδέκτης της πρόσβασης είναι λάθος. Επομένως, ο έλεγχος της διεύθυνσης της ιστοσελίδας παραμένει χρήσιμος, χωρίς να αρκεί από μόνος του.
Η ανεξάρτητη προειδοποίηση του FBI
Το ευρύτερο πρόβλημα έχει καταγραφεί και εκτός Microsoft. Στις 21 Μαΐου 2026, το FBI δημοσίευσε προειδοποίηση για την πλατφόρμα phishing Kali365. Περιγράφει μηνύματα που οδηγούν χρήστες σε νόμιμη σελίδα επαλήθευσης της Microsoft, όπου εισάγουν έναν κωδικό και άθελά τους εξουσιοδοτούν τη συσκευή του δράστη.
Η προειδοποίηση αφορά διαφορετική καταγραφή και δεν αποδεικνύει ότι όλες αυτές οι επιθέσεις συνδέονται μεταξύ τους. Επιβεβαιώνει, όμως, ανεξάρτητα τον βασικό μηχανισμό κατάχρησης: η πρόσβαση μπορεί να παραχωρηθεί χωρίς να υποκλαπεί ο ίδιος ο κωδικός πρόσβασης. Προειδοποίηση FBI/IC3 για το Kali365.
Αυτό αλλάζει και το ερώτημα που πρέπει να κάνει ο χρήστης. Πέρα από το «είναι αληθινή αυτή η σελίδα;», χρειάζεται να εξετάζει ποια συσκευή ή εφαρμογή εξουσιοδοτεί και αν ξεκίνησε ο ίδιος τη διαδικασία. Η εμφάνιση μιας γνωστής υπηρεσίας στην οθόνη δεν εξηγεί αυτομάτως τον σκοπό του αιτήματος.
Το αδύναμο σημείο μπορεί να βρίσκεται στην εναλλακτική σύνδεση
Η ασφάλεια ενός λογαριασμού εξαρτάται επίσης από τις υπόλοιπες διαθέσιμες διαδρομές πρόσβασης. Αν προσφέρει passkeys αλλά επιτρέπει παράλληλα μια ευκολότερα εξαπατήσιμη μέθοδο, οι επιτιθέμενοι μπορούν να στραφούν εκεί.
Η FIDO Alliance επισημαίνει ότι η αντοχή στο phishing πρέπει να καλύπτει τη σύνδεση, τις εναλλακτικές μεθόδους και την ανάκτηση λογαριασμού. Περιγράφει ακόμη σενάρια κοινωνικής μηχανικής στα οποία ο χρήστης πείθεται να υποβαθμίσει την προστασία του, για παράδειγμα ενεργοποιώντας ξανά σύνδεση με κωδικό λόγω ενός υποτιθέμενου τεχνικού προβλήματος. Οδηγός FIDO για την πρόληψη phishing.
Για μια επιχείρηση, συνεπώς, η ερώτηση «έχουμε ενεργοποιήσει passkeys;» είναι μόνο η αρχή. Χρειάζεται να γνωρίζει τι συμβαίνει όταν κάποιος χάσει το κινητό του, αλλάξει υπολογιστή ή ζητήσει βοήθεια από το τμήμα υποστήριξης. Μια ισχυρή μέθοδος καθημερινής σύνδεσης χάνει μέρος της αξίας της όταν η παράκαμψή της είναι εύκολη.
Η δυσκολία είναι πρακτική: η ανάκτηση πρέπει να παραμένει εφικτή για τον πραγματικό κάτοχο, χωρίς να μετατρέπεται σε εύχρηστη διαδικασία εισόδου για τρίτους.
Τι χρειάζεται να ελέγξουν οι επιχειρήσεις
Στο Microsoft Entra ID, οι διαχειριστές μπορούν να εφαρμόσουν πολιτικές πρόσβασης για συγκεκριμένες διαδικασίες ταυτοποίησης. Η επίσημη τεκμηρίωση συστήνει να επιτρέπεται το device code flow μόνο όπου χρειάζεται και να αποκλείεται όπου είναι δυνατόν. Πολιτικές Conditional Access για authentication flows.
Αυτό δεν σημαίνει αυθαίρετο κλείσιμο λειτουργιών σε μια εργάσιμη ημέρα. Πρέπει πρώτα να καταγραφούν οι νόμιμες χρήσεις τους. Συσκευές αιθουσών συσκέψεων ή άλλες εταιρικές εφαρμογές μπορεί να εξαρτώνται από τέτοιες διαδικασίες. Το FBI επίσης συνιστά έλεγχο αυτών των εξαρτήσεων πριν εφαρμοστεί αποκλεισμός.
Για μικρότερες επιχειρήσεις που αναθέτουν την υποστήριξη σε εξωτερικό συνεργάτη, το ζήτημα μεταφράζεται σε συγκεκριμένη συζήτηση: ποιες μέθοδοι σύνδεσης επιτρέπονται, ποιος μπορεί να προσθέτει νέες και πώς επαληθεύονται αιτήματα αλλαγής.
Αν έχει ήδη υπάρξει παραβίαση, η αλλαγή κωδικού δεν πρέπει να θεωρείται ολοκληρωμένη αποκατάσταση. Οι οδηγίες της Microsoft περιλαμβάνουν περιορισμό της πρόσβασης, ανάκληση ενεργών συνεδριών, έλεγχο των καταχωρισμένων μεθόδων ταυτοποίησης και αφαίρεση ύποπτων εξουσιοδοτήσεων εφαρμογών. Χρειάζεται επίσης διερεύνηση της δραστηριότητας του λογαριασμού. Οδηγίες αντιμετώπισης παραβιασμένου λογαριασμού.
Η πιο χρήσιμη αντίδραση είναι η ανεξάρτητη επιβεβαίωση
Για τον εργαζόμενο, ένας εφαρμόσιμος κανόνας είναι να διακόπτει μια απρόσμενη διαδικασία αλλαγής στοιχείων ασφαλείας και να επικοινωνεί ο ίδιος με την υποστήριξη από ήδη γνωστό εταιρικό κανάλι. Ο αριθμός ή ο σύνδεσμος που μόλις έστειλε ο άγνωστος καλών δεν προσφέρει ανεξάρτητη επιβεβαίωση.
Αν έχει ήδη εγκρίνει κάτι, η έγκαιρη αναφορά βοηθά περισσότερο από την αναμονή για κάποιο εμφανές πρόβλημα. Χρήσιμες πληροφορίες είναι η ώρα, το μήνυμα που προηγήθηκε και η ενέργεια που ζητήθηκε. Η διερεύνηση πρέπει να περάσει στην αρμόδια ομάδα, όχι να στηριχθεί σε πειραματισμούς του χρήστη.
Το μάθημα από αυτές τις επιθέσεις δεν είναι να εγκαταλείψουμε τα passkeys. Είναι να οργανώσουμε την υπόλοιπη πρόσβαση με την ίδια προσοχή. Η τεχνολογία μπορεί να αναγνωρίσει αξιόπιστα ποιος συνδέεται· η επιχείρηση οφείλει να ελέγχει και τι του ζητείται να εγκρίνει.
Πηγές
- Microsoft Security, 9 Σεπτεμβρίου 2026: Passkey-themed social engineering leads to identity and cloud compromise.
- FIDO Alliance: Passkeys — λειτουργία, ασφάλεια και συχνές ερωτήσεις.
- Microsoft Learn: Authentication flow support in MSAL.
- FBI/IC3, 21 Μαΐου 2026: Kali365 Phishing-as-a-Service Kit Hijacks Microsoft 365 Access Tokens.
- FIDO Alliance: Passkeys: The Journey to Prevent Phishing — Part 2, Partial Prevention.
- Microsoft Learn: Conditional Access: Authentication flows.
- Microsoft Learn: Respond to a compromised cloud email account.
