Το Ship 42 της SpaceX πλησιάζει τον πύργο της Starbase κατά την επιστροφή του από τροχιά.

Μετά από 14 γύρους της Γης, το Starship επέστρεψε στους βραχίονες του πύργου

Λιγότερο από ένα λεπτό πέρασε από τη στιγμή που το Ship 42 φάνηκε κάτω από τα σύννεφα μέχρι να το κρατήσουν οι δύο βραχίονες του πύργου. Το σκάφος κατέβαινε σχεδόν οριζόντια πάνω από τη Starbase, στο νότιο Τέξας. Τρεις κινητήρες Raptor άναψαν, το έφεραν σε κατακόρυφη θέση και έκοψαν την ταχύτητά του στα τελευταία μέτρα. Το Σάββατο 14 Νοεμβρίου, περίπου στις 23:20 ώρα Ελλάδας, η SpaceX είχε για πρώτη φορά στα χέρια της ένα ανώτερο στάδιο του Starship που είχε επιστρέψει από τροχιά. Η ανταπόκριση του Ars Technica από τη Starbase · Το χρονικό της πτήσης στο Space.com

Το Ship 42 είχε εκτοξευθεί από την ίδια βάση την προηγούμενη ημέρα, τοπική ώρα. Στις περίπου 22 ώρες και 33 λεπτά που μεσολάβησαν, έκανε 14 γύρους της Γης και απελευθέρωσε 26 δορυφόρους Starlink τρίτης γενιάς. Το άλλο μισό του πυραύλου, ο προωθητήρας Super Heavy, χάθηκε στην προσπάθεια επιστροφής του. Τα δύο αποτελέσματα της ίδιας αποστολής δείχνουν με ασυνήθιστη καθαρότητα πόσο απαιτητικός είναι ο στόχος της SpaceX. Για να ξαναπετάξει ολόκληρος ο πύραυλος, πρέπει να πετύχουν δύο πολύ διαφορετικές επιστροφές. Associated Press · Space.com

Γιατί αυτή η επιστροφή ήταν διαφορετική

Η εικόνα ενός πυραύλου ανάμεσα στους βραχίονες της Starbase έχει προηγούμενο. Η SpaceX είχε ήδη πιάσει εκεί προωθητήρες Super Heavy. Ο προωθητήρας αναλαμβάνει το πρώτο μέρος της ανόδου. Αποχωρίζεται το υπόλοιπο όχημα λίγα λεπτά μετά την εκτόξευση και αρχίζει την επιστροφή του όσο το ανώτερο στάδιο εξακολουθεί να επιταχύνει. Το Σάββατο, όμως, από τα σύννεφα εμφανίστηκε το τμήμα που είχε μεταφέρει το φορτίο μέχρι την τροχιά. SpaceX, Flight 15 · Associated Press

Για να παραμείνει σε χαμηλή τροχιά, ένα σκάφος κινείται με ταχύτητα αρκετών χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο. Για να επιστρέψει, ανάβει τους κινητήρες του ώστε η διαδρομή του να το φέρει ξανά μέσα στην ατμόσφαιρα. Από εκεί και πέρα, ο αέρας αναλαμβάνει μεγάλο μέρος της επιβράδυνσης. Η συμπίεσή του μπροστά από το σκάφος προκαλεί έντονη θέρμανση. Γι’ αυτό η μία πλευρά του Starship καλύπτεται από τα σκούρα πλακίδια που το κάνουν τόσο εύκολα αναγνωρίσιμο στις φωτογραφίες. SpaceX, σχεδιασμός της αποστολής

Στις προηγούμενες δοκιμές, η SpaceX είχε οδηγήσει σκάφη σε ελεγχόμενη κάθοδο πάνω από τον Ινδικό Ωκεανό. Εκεί μπορούσε να δοκιμάσει την επανείσοδο, την αλλαγή προσανατολισμού και την ανάφλεξη των κινητήρων κοντά στην επιφάνεια. Στο Τέξας προστέθηκε μια απαίτηση που η ανοιχτή θάλασσα δεν έχει. Στο τέλος της διαδρομής υπήρχε μια μεταλλική κατασκευή, και το σκάφος έπρεπε να την πλησιάσει με ακρίβεια αρκετή ώστε να στηριχτεί πάνω της. Ars Technica

Τρεις κάμερες για τη θερμική ασπίδα

Μέρος της προετοιμασίας για την επιστροφή έγινε ενώ το Ship 42 βρισκόταν ακόμη στο διάστημα. Τρεις από τους δορυφόρους που μετέφερε είχαν τροποποιηθεί ώστε οι κάμερές τους να φωτογραφίσουν το εξωτερικό του μετά την απελευθέρωσή τους. Η απόσταση ανάμεσα στους δορυφόρους και το σκάφος έδινε θέα σε μια επιφάνεια που δύσκολα μπορεί να επιθεωρήσει μια κάμερα στερεωμένη στο ίδιο το Starship. Space.com

Η SpaceX είχε λόγο να θέλει αυτές τις εικόνες πριν δεσμευτεί για κάθοδο προς το Τέξας. Στο Ship 42 δοκίμαζε αλλαγές τόσο στη γεωμετρία ορισμένων πλακιδίων όσο και στον τρόπο στερέωσής τους σε σημεία που καταπονούνται κατά την άνοδο. Ακόμη και ένα πλακίδιο που αντέχει στη θερμότητα πρέπει πρώτα να παραμείνει στη θέση του κατά την εκτόξευση. Η εταιρεία είχε προβλέψει εναλλακτικές ευκαιρίες καθόδου πάνω από ωκεανό, αν οι έλεγχοι του οχήματος δεν επέτρεπαν προσέγγιση στη βάση. SpaceX, Flight 15

Τώρα οι μηχανικοί έχουν κάτι που οι προηγούμενες δοκιμές πάνω από τη θάλασσα δεν μπορούσαν να τους επιστρέψουν. Μπορούν να συγκρίνουν την εικόνα ενός συγκεκριμένου σημείου της ασπίδας μετά την άνοδο με το ίδιο σημείο μετά την επανείσοδο. Ένα φθαρμένο πλακίδιο, για παράδειγμα, μπορεί να αφαιρεθεί για εξέταση μαζί με το στήριγμά του. Η διάκριση έχει πρακτική αξία. Άλλη αλλαγή στον σχεδιασμό χρειάζεται ένα υλικό που φθείρεται από τη θέρμανση και άλλη ένα εξάρτημα που χαλαρώνει νωρίτερα στην πτήση.

Ο Super Heavy και ο δεύτερος στόχος της δοκιμής

Η Flight 15 είχε σχεδιαστεί ώστε να επιχειρηθεί ανάκτηση και των δύο σταδίων. Η πρώτη απόπειρα διακόπηκε λίγα λεπτά μετά την εκτόξευση. Σύμφωνα με την αρχική ενημέρωση της SpaceX, ένας κινητήρας του Super Heavy έπαψε να λειτουργεί κατά τον ελιγμό επιστροφής και το σύστημα καθοδήγησης ματαίωσε την προσέγγιση στον πύργο. Ο προωθητήρας κατευθύνθηκε προς τη θάλασσα και καταστράφηκε. Η περιγραφή δίνει την αλληλουχία των γεγονότων. Η οριστική αιτία της αστοχίας χρειάζεται ξεχωριστή διερεύνηση. Space.com, η αρχική εξήγηση για την απώλεια του Super Heavy

Για το ανώτερο στάδιο, που στο μεταξύ συνέχιζε κανονικά την αποστολή του, η δυσκολότερη στιγμή ήρθε σχεδόν μία ημέρα αργότερα. Οι βραχίονες έπρεπε να δεχθούν το βάρος του από μικρές προεξοχές στα πλευρά του. Καθεμία εξέχει περίπου 30 εκατοστά, σύμφωνα με τον δημοσιογράφο του Ars Technica που παρακολούθησε την επιστροφή από τη Starbase. Αυτή η λεπτομέρεια δίνει την κλίμακα του ελιγμού καλύτερα από ένα μακρινό πλάνο. Ολόκληρο το σκάφος έπρεπε να φτάσει στο σωστό ύψος, με τη σωστή κλίση και με ελάχιστη σχετική κίνηση ως προς τον πύργο. Ars Technica

Πόσο απέχει η επιστροφή από τη δεύτερη πτήση;

Το διαστημικό λεωφορείο Atlantis προσγειώθηκε για τελευταία φορά στις 21 Ιουλίου 2011, έχοντας ολοκληρώσει την 33η αποστολή του. Η NASA είχε αποδείξει ότι το ίδιο μεγάλο σκάφος μπορεί να επιστρέψει από τροχιά και να πετάξει δεκάδες φορές. Τα αρχεία του προγράμματος καταγράφουν όμως και την εργασία ανάμεσα στις αποστολές. Ο έλεγχος των συστημάτων, η συντήρηση και η προετοιμασία του επόμενου φορτίου μπορούσαν να απασχολήσουν τις ομάδες εδάφους επί μήνες. NASA, η τελευταία αποστολή του Atlantis · NASA, η προετοιμασία των διαστημικών λεωφορείων μεταξύ πτήσεων

Για το Starship, επομένως, οι πιο αποκαλυπτικοί αριθμοί θα προκύψουν στο έδαφος. Πόσα πλακίδια χρειάζονται αντικατάσταση; Ποιες εργασίες πρέπει να γίνουν στους κινητήρες; Πόσος χρόνος θα περάσει μέχρι ένα ανώτερο στάδιο που επέστρεψε από τροχιά να είναι έτοιμο να μεταφέρει νέο φορτίο; Από αυτά εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό τι θα κερδίσει στην πράξη ένας πελάτης που θέλει να στείλει έναν δορυφόρο στο διάστημα.

Η εικόνα του Σαββάτου απάντησε στο πιο ορατό ερώτημα. Ένα Starship μπορεί να αφήσει το φορτίο του σε τροχιά και να επιστρέψει με ακρίβεια μέχρι τους δύο βραχίονες στο Τέξας. Για το επόμενο ερώτημα θα χρειαστούν δύο ημερομηνίες στο ημερολόγιο πτήσεων της SpaceX, η ημέρα που επέστρεψε ένα σκάφος και η ημέρα που το ίδιο σκάφος εκτοξεύθηκε ξανά.

Πηγές

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ