Blue Origin: Νέος κινητήρας και τρίτο στάδιο για τον New Glenn
Ένας ισχυρότερος πυραυλικός κινητήρας με τα μισά εξαρτήματα και ένα πρόσθετο στάδιο για αποστολές προς τη Σελήνη: αυτές είναι οι δύο αναβαθμίσεις που παρουσίασε η Blue Origin στις 5 Νοεμβρίου για την εξέλιξη του New Glenn.
Ο κινητήρας ονομάζεται Northstar και το τρίτο στάδιο GS3. Η πρώτη αλλαγή στοχεύει κυρίως στην παραγωγή και στις επιδόσεις της πρόωσης. Η δεύτερη επεκτείνει τις επιλογές προορισμού των φορτίων, από την απευθείας τοποθέτηση δορυφόρων σε γεωστατική τροχιά μέχρι αποστολές πέρα από τη Γη. Blue Origin — Northstar, Blue Origin — GS3
Το πιο εντυπωσιακό οικονομικό στοιχείο προήλθε από την παρουσίαση του διευθύνοντος συμβούλου Dave Limp: σύμφωνα με το Ars Technica, η εταιρεία εκτιμά ότι μπορεί να κατασκευάζει τον Northstar στο 25% του κόστους ενός BE-4. Πρόκειται για εκτίμηση κόστους κινητήρα, όχι για υπόσχεση ότι οι εκτοξεύσεις θα γίνουν κατά 75% φθηνότερες. Ars Technica
Northstar: περισσότερη ώση, λιγότερα εξαρτήματα
Στην επίσημη ανακοίνωση, η Blue Origin δίνει για τον Northstar ώση 715.000 λιβρών-δύναμης, έναντι 640.000 για τον BE-4 που χρησιμοποιεί ως βάση σύγκρισης. Η αύξηση αντιστοιχεί περίπου σε 12%.
Παράλληλα, αναφέρει μείωση της μάζας κατά 30% και του αριθμού εξαρτημάτων κατά 50%. Πάνω από το 65% του κινητήρα κατασκευάζεται, σύμφωνα με την εταιρεία, με προσθετικές μεθόδους παραγωγής — την ευρύτερη οικογένεια τεχνικών που είναι γνωστή ως τρισδιάστατη εκτύπωση.
Ο Northstar χρησιμοποιεί υγρό οξυγόνο και υγροποιημένο φυσικό αέριο. Διατηρεί βασικές αρχές της αρχιτεκτονικής πρόωσης του BE-4, αντί να αλλάζει ταυτόχρονα καύσιμο, κύκλο λειτουργίας και κατασκευαστική φιλοσοφία. Η Blue Origin δηλώνει επίσης ότι πέρασε από την έγκριση του προγράμματος στις αναπτυξιακές δοκιμές μέσα σε 11 μήνες. Επίσημη ανακοίνωση Northstar
Οι αριθμοί αυτοί περιγράφουν την πρόταση της εταιρείας. Δεν αποτελούν ακόμη δημόσια αποδεδειγμένο ιστορικό λειτουργίας του κινητήρα σε διαδοχικές διαστημικές αποστολές. Η ανακοίνωση δεν προσδιορίζει ημερομηνία πρώτης πτήσης, όπως επισημαίνει και το Space.com. Space.com
Γιατί η απλούστερη κατασκευή έχει σημασία
Ένας κινητήρας δεν κοστίζει μόνο όσο τα υλικά του. Απαιτεί κατεργασία, συναρμολόγηση, ελέγχους, δοκιμές και τεκμηρίωση ότι κάθε κρίσιμο εξάρτημα ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις.
Η προσθετική κατασκευή μπορεί να ενοποιήσει στοιχεία που προηγουμένως παράγονταν χωριστά. Λιγότερα εξαρτήματα μπορούν να σημαίνουν λιγότερες συνδέσεις και μικρότερη πολυπλοκότητα στη συναρμολόγηση. Η NASA διερευνά αυτή την προσέγγιση σε δικά της προγράμματα πυραυλικών κινητήρων, με στόχο τη μείωση χρόνου και κόστους και τη βελτίωση της αξιοπιστίας. Αυτό επιβεβαιώνει τη γενικότερη τεχνική κατεύθυνση, όχι τις συγκεκριμένες οικονομικές προβλέψεις της Blue Origin. NASA — LLAMA
Η εταιρεία αναφέρει δυνατότητα συναρμολόγησης του Northstar σε λιγότερο από μία ημέρα. Ο χρόνος συναρμολόγησης, όμως, δεν ισοδυναμεί με τον συνολικό χρόνο που χρειάζεται για να παραχθεί, να ελεγχθεί και να παραδοθεί ένας κινητήρας έτοιμος για πτήση.
Αντίστοιχα, η μείωση του κόστους ενός υποσυστήματος δεν μεταφέρεται αυτόματα αυτούσια στον πελάτη. Η τιμή μιας εκτόξευσης περιλαμβάνει πολύ περισσότερα: τον υπόλοιπο πύραυλο, τις εγκαταστάσεις, τις επιχειρήσεις εδάφους και την προετοιμασία της αποστολής.
Το GS3 αναλαμβάνει το τελευταίο, απαιτητικό σκέλος
Το τρίτο στάδιο GS3 εξυπηρετεί διαφορετική ανάγκη. Προορίζεται να δίνει στο φορτίο την πρόσθετη μεταβολή ταχύτητας που απαιτείται για απαιτητικούς προορισμούς, αφού τα προηγούμενα στάδια έχουν ολοκληρώσει τη δουλειά τους.
Σύμφωνα με τη Blue Origin, θα χρησιμοποιεί κινητήρα BE-7 και θα μπορεί να εκτελεί πολλαπλές πυροδοτήσεις, με ενδιάμεσα διαστήματα ελεύθερης πτήσης. Η εταιρεία τοποθετεί το στάδιο μέσα στο τμήμα σύνδεσης της κατασκευής, διατηρώντας τον διαθέσιμο χώρο του καλύμματος για το φορτίο.
Οι ανακοινωμένες δυνατότητες εξαρτώνται από την έκδοση του πυραύλου:
| Διαμόρφωση με GS3 | Απευθείας σε γεωστατική τροχιά | Σε τροχιά μεταφοράς προς τη Σελήνη |
|---|---|---|
| New Glenn 7×2 | Έως 8 τόνοι | Έως 10 τόνοι |
| New Glenn 9×4 | Έως 14 τόνοι | Έως 20 τόνοι |
Τα μεγέθη αποτελούν επιδόσεις που ανακοινώνει η εταιρεία για τις συγκεκριμένες διαμορφώσεις. Δεν είναι φορτία που το GS3 έχει ήδη παραδώσει σε αυτές τις τροχιές. Blue Origin — GS3
Οι ονομασίες 7×2 και 9×4 περιγράφουν τον αριθμό κινητήρων στα δύο βασικά στάδια: επτά και δύο στην πρώτη περίπτωση, εννέα και τέσσερις στη δεύτερη. Η μεγαλύτερη έκδοση 9×4 αποτελεί ξεχωριστή εξέλιξη του New Glenn. New Glenn, New Glenn 9×4
Γεωστατική τροχιά και τροχιά μεταφοράς δεν είναι το ίδιο
Οι ανακοινώσεις μεταφορικής ικανότητας χρειάζονται προσοχή, επειδή ο προορισμός αλλάζει τη σημασία του αριθμού.
Ένας δορυφόρος σε γεωστατική τροχιά, πάνω από τον ισημερινό σε ύψος περίπου 35.786 χιλιομέτρων, φαίνεται να παραμένει πάνω από το ίδιο σημείο της Γης. Αυτή η ιδιότητα είναι χρήσιμη, μεταξύ άλλων, στις τηλεπικοινωνίες και στη συνεχή μετεωρολογική παρατήρηση.
Συχνά ο πύραυλος δεν παραδίδει τον δορυφόρο απευθείας εκεί. Τον αφήνει σε μια ελλειπτική γεωστατική τροχιά μεταφοράς, γνωστή ως GTO, και ο δορυφόρος χρησιμοποιεί την πρόωσή του για να ολοκληρώσει τη διαδρομή. Η απευθείας εισαγωγή στη GEO αναθέτει μεγαλύτερο μέρος αυτής της δουλειάς στο σύστημα εκτόξευσης. ESA — Types of orbits
Γι’ αυτό δεν συγκρίνονται ευθέως οι τόνοι προς GTO με τους τόνους απευθείας προς GEO. Και η αποστολή 20 τόνων σε τροχιά μεταφοράς προς τη Σελήνη δεν σημαίνει προσσελήνωση 20 τόνων στην επιφάνειά της. Τα επόμενα στάδια του ταξιδιού απαιτούν δικούς τους ελιγμούς και εξοπλισμό.
Η δοκιμή της δεξαμενής και όσα μένουν να αποδειχθούν
Το GS3 φέρνει και μια πρόκληση υλικών: τη χρήση σύνθετης δεξαμενής για υγρό υδρογόνο. Στο ρεπορτάζ του Ars Technica επισημαίνεται η δυσκολία διατήρησης της στεγανότητας όταν τα σύνθετα υλικά υφίστανται θερμικές μεταβολές και μηχανικές καταπονήσεις. Ars Technica
Η Blue Origin ανακοίνωσε ότι η δοκιμαστική δεξαμενή άντεξε τη μέγιστη αναμενόμενη πίεση λειτουργίας επί 2,5 ώρες και το 150% αυτής της πίεσης επί δέκα λεπτά. Πρόκειται για σημαντικό αποτέλεσμα ανάπτυξης, αλλά δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη δοκιμή του σταδίου σε αποστολή. Blue Origin — GS3
Ανάμεσα σε μια επιτυχημένη δοκιμή εξαρτήματος και στην επιχειρησιακή χρήση μεσολαβεί η ολοκλήρωση του συστήματος. Κινητήρας, δεξαμενές, σωληνώσεις, ηλεκτρονικά και λογισμικό πρέπει να λειτουργούν μαζί, στις συνθήκες για τις οποίες σχεδιάστηκαν.
Το 2028 είναι στόχος, όχι ακόμη αποτέλεσμα
Η εταιρεία αναφέρει ότι έχει ήδη συμβόλαιο με κυβερνητικό πελάτη για αποστολή του GS3 στον χώρο Γης–Σελήνης το 2028. Δεν κατονομάζει τον πελάτη. Η ύπαρξη συμβολαίου δείχνει ενδιαφέρον για τη δυνατότητα, χωρίς να αποτελεί εγγύηση τήρησης του χρονοδιαγράμματος. Space.com
Για διαχειριστές δορυφόρων και οργανισμούς εξερεύνησης, οι αναβαθμίσεις θα έχουν αξία εφόσον μεταφραστούν σε διαθέσιμες, αξιόπιστες πτήσεις με ανταγωνιστικούς όρους. Μεγαλύτερη μεταφορική ικανότητα μπορεί να διευρύνει τις επιλογές σχεδιασμού μιας αποστολής. Χαμηλότερο κατασκευαστικό κόστος μπορεί να βελτιώσει τα οικονομικά της εκτόξευσης.
Η Blue Origin παρουσίασε μια σαφή τεχνική κατεύθυνση: απλούστερη παραγωγή στο πρώτο στάδιο και περισσότερη ευελιξία στο τελευταίο σκέλος του ταξιδιού. Η επόμενη απόδειξη θα έρθει όταν οι νέες κατασκευές περάσουν από τις δοκιμές στις πτήσεις — και οι ανακοινωμένοι αριθμοί γίνουν επαναλαμβανόμενα αποτελέσματα.
Πηγές
- Blue Origin — Introducing Northstar: A New Booster Engine with More Thrust and Less Mass
- Blue Origin — New Glenn Expands Its Reach with GS3: Heavy-Lift Performance Direct to GEO and Beyond
- Ars Technica — Blue Origin says it is building a higher-performing rocket engine at 1/4 the cost
- Space.com — Blue Origin announces 3rd stage for its powerful New Glenn rocket—and a new engine
- Blue Origin — New Glenn
- Blue Origin — New Glenn 9×4
- NASA — Long Life Additive Manufacturing Assembly
- ESA — Types of orbits
