Fastagger: Η AI μπαίνει στα μικρά μαγαζιά της Κένυας από το κινητό
Ο Peter Chege, ιδιοκτήτης του Master Stylists στο Ναϊρόμπι, δεν χρειάζεται ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που να γράφει ποιήματα. Χρειάζεται να ξέρει πότε έχει περισσότερη δουλειά, ποιοι πελάτες επιστρέφουν και ποιοι έχουν καιρό να εμφανιστούν. Σύμφωνα με παρουσίαση της Microsoft, χρησιμοποιεί το Auni, ένα εργαλείο της κενυατικής Fastagger, για να εντοπίζει τέτοια μοτίβα στις πληρωμές της επιχείρησής του. Πηγή: Microsoft
Η περίπτωση της εταιρείας, την οποία εξετάζει νέο ρεπορτάζ του IEEE Spectrum, φωτίζει μια λιγότερο προβεβλημένη εφαρμογή της AI: υπηρεσίες σχεδιασμένες για μικρά καταστήματα, οικονομικά κινητά και συνδέσεις που δεν είναι πάντοτε αξιόπιστες. Το ζητούμενο είναι συγκεκριμένο. Μπορούν τα στοιχεία που ήδη διαθέτει ένας επαγγελματίας να τον βοηθήσουν να καταλάβει καλύτερα τη δουλειά του; Πηγή: IEEE Spectrum
Οι απαντήσεις βρίσκονται μέσα στις πληρωμές
Για μια μικρή επιχείρηση, η απόσταση ανάμεσα στο «έχω δεδομένα» και στο «ξέρω τι συμβαίνει» μπορεί να είναι μεγάλη. Μια κατάσταση συναλλαγών καταγράφει ποσά και ημερομηνίες. Δεν εξηγεί αυτόματα αν η κίνηση μεταφέρεται σε διαφορετικές ώρες, αν οι εισπράξεις εξαρτώνται από λίγους πελάτες ή αν μια προσφορά έφερε επαναλαμβανόμενες αγορές.
Στην Κένυα, το M-PESA προσφέρει μια έτοιμη αφετηρία για αυτή την ανάλυση. Η εφαρμογή M-PESA for Business της Safaricom επιτρέπει στους επαγγελματίες να παρακολουθούν εισροές και εκροές, να βλέπουν καταστάσεις συναλλαγών και να πραγματοποιούν επιχειρηματικές πληρωμές. Επομένως, μέρος του οικονομικού αρχείου ενός καταστήματος υπάρχει ήδη σε ψηφιακή μορφή. Πηγή: Safaricom — M-PESA for Business
Αυτό έχει πρακτική σημασία. Ένα εργαλείο που αξιοποιεί τις υπάρχουσες καταγραφές δεν απαιτεί από τον ιδιοκτήτη να αρχίσει ξαφνικά να περνά κάθε συναλλαγή σε καινούργιο λογισμικό. Η μικρότερη προσπάθεια εισαγωγής δεδομένων μπορεί να είναι καθοριστική για κάποιον που εξυπηρετεί πελάτες, παραλαμβάνει εμπορεύματα και διαχειρίζεται μόνος του το ταμείο.
Από τις καταστάσεις στο WhatsApp στην εφαρμογή του M-PESA
Η Fastagger ιδρύθηκε το 2019 από τους Mutembei Kariuki, Jude Mwenda και Stephanie Njerenga. Σύμφωνα με ιστορικό της εταιρείας που δημοσίευσε η Google, η επαφή με μικρές επιχειρήσεις κατά την πανδημία ανέδειξε ένα επαναλαμβανόμενο πρόβλημα: οι επαγγελματίες ήθελαν να καταλάβουν τους πελάτες τους, αλλά τα διαθέσιμα στοιχεία δεν ήταν οργανωμένα.
Στην αρχική προσέγγιση, οι επιχειρήσεις έστελναν καταστάσεις συναλλαγών μέσω WhatsApp και λάμβαναν αναφορές. Αργότερα, το εργαλείο ενσωματώθηκε στο περιβάλλον που χρησιμοποιούσαν ήδη για τις πληρωμές τους. Η Google τοποθετεί την επίσημη διάθεση του Auni μέσα στην εφαρμογή M-PESA Business τον Μάρτιο του 2024. Πηγή: Google
Η επιλογή αυτή αντιμετωπίζει ένα συχνά υποτιμημένο εμπόδιο της επιχειρηματικής τεχνολογίας: τη διανομή. Η ύπαρξη μιας χρήσιμης εφαρμογής δεν αρκεί. Ο επαγγελματίας πρέπει να τη βρει, να την εμπιστευτεί και να την εντάξει στην καθημερινότητά του. Η πρόσβαση μέσα από ένα οικείο εργαλείο πληρωμών μειώνει ορισμένα από αυτά τα βήματα.
Το δύσκολο βήμα πριν από το γράφημα
Προτού εμφανιστούν τάσεις και συγκρίσεις, το σύστημα πρέπει να διαβάσει σωστά τα αρχικά έγγραφα. Η Microsoft περιγράφει μια διαδικασία που συνδυάζει οπτική αναγνώριση χαρακτήρων, γνωστή ως OCR, και εργαλεία αναγνώρισης της δομής πινάκων, ώστε οι καταστάσεις πληρωμών να μετατρέπονται σε αξιοποιήσιμα δεδομένα. Πηγή: Microsoft
Η διάκριση είναι ουσιαστική. Η αναγνώριση των ψηφίων ενός ποσού δεν αρκεί. Πρέπει επίσης να προσδιοριστεί σε ποια συναλλαγή ανήκουν, αν πρόκειται για χρέωση ή πίστωση και ποια ημερομηνία τα συνοδεύει.
Ας υποθέσουμε ότι μια γραμμή σε ένα κακοδιαβασμένο έγγραφο μετατοπίζεται στη λάθος στήλη. Το τελικό γράφημα μπορεί να δείχνει απολύτως πειστικό, ενώ στηρίζεται σε λανθασμένα στοιχεία. Γι’ αυτό η ποιότητα της εξαγωγής και η δυνατότητα ελέγχου των εγγραφών έχουν μεγαλύτερη σημασία από την εμφάνιση του πίνακα αποτελεσμάτων.
Η AI έχει εδώ έναν συγκεκριμένο ρόλο: να βοηθήσει στη μετατροπή ακατάστατων καταγραφών σε οργανωμένη πληροφορία. Οι υπολογισμοί που ακολουθούν χρειάζονται συνέπεια και δυνατότητα επαλήθευσης.
Τι λειτουργεί χωρίς σύνδεση
Το Auni παρουσιάζει ενδιαφέρον και για τον τρόπο λειτουργίας του. Η Fastagger περιγράφει την αρχιτεκτονική του ως υβριδική, προσαρμοσμένη σε οικονομικές συσκευές και διακοπτόμενη συνδεσιμότητα. Πηγή: Fastagger
Όπως αναφέρει το IEEE Spectrum, ορισμένες εργασίες —η ανάγνωση καταστάσεων πωλήσεων, η ανάλυση και η οπτικοποίηση— μπορούν να εκτελούνται χωρίς σύνδεση. Πιο σύνθετες αναλύσεις και ερωτήματα εξακολουθούν να χρειάζονται πρόσβαση στο διαδίκτυο. Το σύστημα συνδυάζει συμβατικό λογισμικό και τεχνητή νοημοσύνη. Πηγή: IEEE Spectrum
Επομένως, η περιγραφή «AI που λειτουργεί εκτός σύνδεσης» χρειάζεται προσοχή. Δεν σημαίνει ότι κάθε δυνατότητα είναι διαθέσιμη πάντοτε ή ότι οι ίδιες οι υπηρεσίες πληρωμών λειτουργούν χωρίς δίκτυο.
Η τοπική επεξεργασία μπορεί να περιορίσει την εξάρτηση μιας εργασίας από την ποιότητα της σύνδεσης. Δεν καταργεί, όμως, τους περιορισμούς μνήμης, ενέργειας και υπολογιστικής ισχύος του κινητού. Ο σχεδιασμός απαιτεί επιλογές: ποιες λειτουργίες αξίζει να βρίσκονται στη συσκευή και ποιες χρειάζονται εξωτερικούς υπολογιστικούς πόρους.
Οι εγγραφές επιχειρήσεων δεν αποδεικνύουν αύξηση κερδών
Η Fastagger αναφέρει περισσότερες από 6.000 επιχειρήσεις για το Auni. Πρόκειται για ένδειξη ότι το προϊόν έχει περάσει πέρα από μια εργαστηριακή επίδειξη, αλλά ο αριθμός προέρχεται από την ίδια την εταιρεία. Δεν αρκεί για να γνωρίζουμε πόσες επιχειρήσεις το χρησιμοποιούν συστηματικά ή πόσες αποκομίζουν μετρήσιμο οικονομικό όφελος. Πηγή: Fastagger
Οι μαρτυρίες χρηστών βοηθούν να καταλάβουμε πιθανές εφαρμογές. Δεν αποτελούν, ωστόσο, ελεγχόμενη αξιολόγηση. Αν ένα κατάστημα αυξήσει τις εισπράξεις του, χρειάζεται να εξεταστούν και άλλοι παράγοντες: εποχικότητα, αλλαγές τιμών, περισσότερες ώρες λειτουργίας ή νέοι πελάτες από διαφορετικό κανάλι.
Στις πηγές που εξετάστηκαν δεν παρουσιάζεται ανεξάρτητη μελέτη η οποία να απομονώνει την επίδραση του Auni στην κερδοφορία. Η Google και η Microsoft παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες για την ανάπτυξη και τις εφαρμογές του, αλλά είναι επίσης οργανισμοί που έχουν υποστηρίξει τη startup. Οι παρουσιάσεις τους πρέπει να διαβάζονται με αυτή τη σχέση κατά νου.
Τι δεν μπορεί να πει μια κατάσταση συναλλαγών
Υπάρχει και ένα όριο που αφορά τα ίδια τα δεδομένα. Οι εισπράξεις δεν ισοδυναμούν με κέρδος. Για να υπολογιστεί το δεύτερο χρειάζονται στοιχεία για κόστος εμπορευμάτων, ενοίκια, αμοιβές και άλλες δαπάνες.
Αν μια επιχείρηση δέχεται επίσης μετρητά που δεν καταγράφονται στο ίδιο σύστημα, η εικόνα των πωλήσεών της θα είναι μερική. Αντίστοιχα, μια μείωση στις επαναλαμβανόμενες πληρωμές ενός πελάτη δεν εξηγεί από μόνη της γιατί αυτός απομακρύνθηκε.
Αυτά είναι γενικά όρια της ανάλυσης συναλλαγών, όχι τεκμηριωμένες δυσλειτουργίες του Auni. Δείχνουν, όμως, γιατί ο ιδιοκτήτης εξακολουθεί να χρειάζεται τη δική του γνώση της επιχείρησης.
Το ίδιο ισχύει για την ιδιωτικότητα. Η ύπαρξη τοπικής επεξεργασίας δεν αποδεικνύει ότι όλα τα δεδομένα παραμένουν στη συσκευή. Σε μια υβριδική υπηρεσία χρειάζεται σαφήνεια για το ποια στοιχεία αποστέλλονται αλλού, ποιος έχει πρόσβαση και για πόσο διατηρούνται.
Η επόμενη δοκιμή είναι η καθημερινή χρησιμότητα
Σύμφωνα με το IEEE Spectrum, η Fastagger εργάζεται και σε agents που θα μπορούσαν να υλοποιούν ενέργειες μάρκετινγκ. Πρόκειται για κατεύθυνση ανάπτυξης, όχι για λόγο να θεωρήσουμε ότι το σημερινό προϊόν διαχειρίζεται αυτόνομα μια επιχείρηση. Πηγή: IEEE Spectrum
Όσο ένα σύστημα περνά από την επισήμανση μιας τάσης στην εκτέλεση μιας ενέργειας, μεγαλώνει η ανάγκη ελέγχου. Μια λανθασμένη πρόταση στην οθόνη διορθώνεται ευκολότερα από μια προσφορά που έχει ήδη σταλεί σε πελάτες.
Για εργαλεία όπως το Auni, το ουσιαστικό τεστ θα είναι καθημερινό: αν εξοικονομούν χρόνο, αν παρουσιάζουν σωστά στοιχεία και αν βοηθούν έναν επαγγελματία να παίρνει καλύτερες αποφάσεις. Η δυνατότητα να απαντηθούν με αξιοπιστία λίγες, συγκεκριμένες ερωτήσεις ενός μικρού καταστήματος μπορεί να αποδειχθεί σημαντικότερη από μια εντυπωσιακή επίδειξη δυνατοτήτων.
Πηγές
- IEEE Spectrum — How a Kenyan Startup Is Rethinking AI for Small Businesses
- Fastagger — Επίσημη παρουσίαση της πλατφόρμας και του Auni
- Google — How this Kenyan startup is using AI to help MSMEs grow
- Microsoft — From beards to bytes: How AI is empowering small business owners in Kenya
- Safaricom — M-PESA for Business, επίσημη καταχώριση στο Google Play
